ბოლო მიმოხილვა: 22 დეკემბერი 2020
ბოლო განახლება: 08 იანვარი 2021
08 Jan 2021

განახლება COVID-19-ის პანდემიის შესახებ

მსოფლიოში COVID-19-ის აღრიცხული შემთხვევები 88 მილიონს აჭარბებს, პაციენტების 49 მილიონზე მეტი უკვე გამოჯანმრთელდა, ხოლო ფატალური შემთხვევების რაოდენობა დაახლოებით 1.9-ს შეადგენს (ეფუძნება ჯონს ჰოპკინსის უნივერსიტეტის, სისტემების მეცნიერებისა და ინჟინერიის ცენტრის მიერ შეგროვილ მონაცემებს). მსოფლიოს მასშტაბით, აშშ-ში ფიქსირდება ინფიცირებისა და სიკვდილობის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი. ინდოეთი შემთხვევების რაოდენობით მეორე ადგილზეა, შემდეგ მოსდევს ბრაზილია, რუსეთი, დიდი ბრიტანეთში, საფრანგეთი, თურქეთი, იტალია და ესპანეთი.

Johns Hopkins University: coronavirus COVID-19 global cases external link opens in a new window

ჯანმოს მიერ ყოველკვირეულად დაფიქსირებული COVID-19-ის შემთხვევების რაოდენობა და გლობალური სიკვდილობა, 2021 წლის 13 იანვრის მონაცემებით[Figure caption and citation for the preceding image starts]: ჯანმოს მიერ ყოველკვირეულად დაფიქსირებული COVID-19-ის შემთხვევების რაოდენობა და გლობალური სიკვდილობა, 2021 წლის 13 იანვრის მონაცემებითჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია (ჯანმო) [Citation ends].

რა სიახლეა მოცემულ განახლებაში

  • ეპიდემიოლოგია: განახლებული მონაცემები ბავშვებისა და ორსული ქალების შესახებ; განახლებული რისკფაქტორები (ცხოვრება ხანგრძლივი მოვლის დაწესებულებაში; გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები; დიაბეტი; ქრონიკული რესპირატორული დაავადებები). 

  • ეტიოლოგია: ახალი სექცია SARS-CoV-2-ის ვარიანტების შესახებ; განახლებული მონაცემები მეორეული დაზიანების მაჩვენებლების შესახებ. 

  • კვლევები: ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია რეკომენდაციას უწევს პჯრ ტესტების შედეგების განხილვას ნიმუშის ტიპის, კლინიკური ნიშნების, პაციენტის ანამნეზის, ეპიდემიოლოგიური ინფორმაციის და ციკლის ზღურბლის გათვალისწინებით.

  • მკურნალობის ალგორითმი: NHS ინგლისი გირჩევთ ანტიკოაგულაციის თერაპიული დოზები არ გამოიყენოთ ვენური თრომბოემბოლიის პროფილაქტიკისთვის იმ შემთხვევაში, თუ არ არსებობს სტანდარტული ჩვენება თერაპიული ანტიკოაგულაციისთვის.

  • სიახლე: განახლებულია ნაწილები მონოკლონური ანტისხეულების, კონვალესცენტური პლაზმის, ღეროვანი უჯრედებით თერაპიის და გრანულოციტების კოლონიის მასტიმულირებელი ფაქტორის (G-CSF) შესახებ.

  • პრევენცია: AstraZeneca-ს ვაქცინას მიენიჭა ავტორიზაცია დიდ ბრიტანეთში, ხოლო Moderna-ს ვაქცინა კი დამტკიცდა ევროპაში; განახლებული გაიდლაინები ალერგიების/ანაფილაქსიის ანამნეზის მქონე პირების და ორსული/მეძუძური დედების ვაქცინაციის შესახებ; განახლებული მონაცემები ვაქცინების უსაფრთხოებისა და ეფექტიანობის შესახებ; ვაქცინების შედარების ახალი ცხრილი. 

პოდკასტები

დაკავშირებული ინფორმაცია

აღნიშნული მოდული ეფუძნება საუკეთესო ხელმისაწვდომ მტკიცებულებას, თუმცა სიტუაცია სწრაფად იცვლება, მტკიცებულება მწირია და ზოგიერთი რეკომენდაცია ეფუძნება შემთხვევის ანგარიშებს, ობსერვაციულ კვლევებს, რეტროსპექტულ ანალიზს, ასევე რანდომიზებულ კონტროლირებად კვლევებს და გაიდლაინებს.

იხ. ეპიდემიოლოგია

განახლების პირველწყაროexternal link opens in a new window

შეჯამება

განსაზღვრება

ანამნეზი და გასინჯვა

ძირითადი დიაგნოსტიკური ფაქტორები

  • ცხელება
  • ხველა
  • ქოშინი
  • ყნოსვის/გემოს შეცვლა

სხვა დიაგნოსტიკური ფაქტორები

  • დაღლილობა
  • მიალგია ან ართრალგია
  • ნახველის გამოყოფა/ამოხველება
  • გულმკერდის შებოჭილობა
  • გასტროინტესტინური სიმპტომები
  • ყელის ტკივილი
  • თავის ტკივილი
  • თავბრუსხვევა
  • ნევროლოგიური სიმპტომები
  • თვალისმიერი სიმპტომები
  • რინორეა/ცხვირის ღრუს დახშობა
  • ტკივილ გულმკერდის არეში
  • სიმპტომები კანზე
  • ჰემოპტიზი
  • ბრონქული სუნთქვის ხმიანობა
  • ტაქიპნოე
  • ტაქიკარდია
  • ციანოზი
  • ხიხინი აუსკულტაციით

რისკფაქტორები

  • გავრცელების მაღალი რისკის რეგიონში ცხოვრება/მუშაობა/მოგზაურობა
  • შესაძლო ან დადასტურებულ შემთხვევასთან კონტაქტი
  • უფროსი ასაკი
  • ცხოვრება გრძელვადიანი მოვლის დაწესებულებაში
  • მამრობითი სქესი
  • ეთნიკურობა
  • თანმხლები მდგომარეობები
  • გულსისხლძარღვთა დაავადებები
  • ჰიპერტენზია
  • სიმსუქნე
  • დიაბეტი
  • ქრონიკული რესპირატორული დაავადება
  • თირკმლის ქრონიკული დაავადება
  • ავთვისებიანი მდგომარეობა
  • ნამგლისებრუჯრედოვანი ანემია
  • მყარი ორგანოების ტრანსპლანტაცია
  • მოწევა
  • ცერებროვასკულური დაავადება
  • დემენცია
  • ღვიძლის ქრონიკული დაავადება
  • მეტაბოლურ დისფუნქციასთან დაკავშირებული ღვიძლის ცხიმოვანი დაავადება
  • ქირურგიული ჩარევა
  • ორსულობა
  • იმუნოსუპრესია
  • აუტოიმუნური დაავადება
  • D ვიტამინის ნაკლებობა
  • ჰაერის დაბინძურება
  • კლიმატი და განედი
  • ქალაქებში ან სოციალურად შეჭირვებულ რეგიონებში ცხოვრება
  • ანგიოტენზინგარდამქმნელი ფერმენტის (ACE) ინჰიბიტორების/ანგიოტენზინ II რეცეპტორის ანტაგონისტების გამოყენება
  • დისლიპიდემია
  • სტატინების გამოყენება
  • პროტონის ტუმბოს ინჰიბიტორების (PPIs) გამოყენება
  • HIV ინფექცია
  • თალასემია
  • დაუნის სინდრომი
  • ზოგიერთი ფონური დაავადების მქონე ბავშვები
  • სისხლის ჯგუფები A და B
  • ნაწლავის დისბიოზი

დიაგნოსტიკური კვლევები

1-ად შესაკვეთი გამოკვლევები

  • უკუტრანსკრიპციის პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქცია (RT-PCR) რეალურ დროში
  • პულსოქსიმეტრიით
  • არტერიული სისხლის აირები (ABG)
  • FBC
  • სისხლის სრული ბიოქიმიური ანალიზი
  • გლუკოზის დონე სისხლში
  • კოაგულაციური სკრინინგი
  • გულის ბიომარკერები
  • შრატში C-რეაქტიული პროტეინის დონე
  • ერითროციტების დალექვის სიჩქარე
  • შრატის ლაქტატდეჰიდროგენაზა
  • შრატში ინტერლეიკინ-6-ის დონე
  • შრატის პროკალციტონინი
  • სისხლის შრატის ფერიტინის დონე
  • შრატში ამილოიდ A-ს დონე
  • შრატის კრეატინ კინაზა და მიოგლობინი
  • სისხლის და ნახველის კულტურა:
  • გულმკერდის რენტგენი
სრული ტექსტი

გასათვალისწინებელი კვლევები

  • გულმკერდის კომიუტერული ტომოგრაფია (CT)
  • სეროლოგია
  • ანტიგენის ტესტი
სრული ტექსტი

ახალი ტესტები

  • უკუტრანსკრიპციის მარყუჟოვანი იზოთერმული ამპლიფიაცია (RT-LAMP)
  • ფილტვის ულტრაბგერითი გამოკვლევა
სრული ტექსტი

მკურნალობის ალგორითმი

კონტრიბუტორები

ექსპერტი მრჩევლებიყველას ნახვა

Consultant and Honorary Senior Lecturer in Infectious Diseases

Royal Liverpool University Hospital and Liverpool School of Tropical Medicine

Liverpool

UK

გაფრთხილება:

NJB is partially supported by the National Institute of Health Research Health Protection Unit (NIHR HPRU) in Emerging and Zoonotic Infections at University of Liverpool in partnership with Public Health England (PHE), in collaboration with Liverpool School of Tropical Medicine. He is affiliated with Liverpool School of Tropical Medicine. The views expressed are those of the author and not necessarily those of the NHS, the NIHR, the Department of Health, or PHE.

Senior Clinical Lecturer and Defence Consultant in Infectious Diseases

Royal Liverpool University Hospital and Liverpool School of Tropical Medicine

Liverpool

UK

გაფრთხილება:

TEF is a consultant/expert panel member to the World Health Organization, and is funded by the UK Surgeon General, the NHS, and Liverpool School of Tropical Medicine. TEF is partially supported by the National Institute of Health Research Health Protection Unit (NIHR HPRU) in Emerging and Zoonotic Infections at University of Liverpool in partnership with Public Health England (PHE), in collaboration with Liverpool School of Tropical Medicine. He is affiliated with Liverpool School of Tropical Medicine. He has received research grants from the Wellcome Trust, Medical Research Council, and the UK Public Health Rapid Support Team (UK-PHRST). The views expressed are those of the author and not necessarily those of the NHS, the NIHR, the Department of Health, or PHE.

H. Barrie Fairley Professor of Critical Care

University Health Network and Interdepartmental Division of Critical Care Medicine

Director

Clinical Epidemiology and Health Care Research

Institute of Health Policy, Management and Evaluation

Dalla Lana School of Public Health

University of Toronto

Chief

Tory Trauma Program

Sunnybrook Hospital

Toronto

Canada

გაფრთხილება:

RF declares that he has no competing interests.

რეცენზენტებიყველას ნახვა

Professor

Division of Infectious Diseases and International Health

University of Virginia

Charlottesville

VA

გაფრთხილება:

WAP declares that he has no competing interests.

Attending Physician

The Fifth Medical Center of PLA General Hospital

Clinical Division and Research Center of Infectious Disease

Beijing

China 

გაფრთხილება:

XZ declares that he has no competing interests.

Associate Professor in Medicine

Department of Clinical Microbiology and Infectious Diseases

Hadassah Hebrew University Medical Center

Jerusalem

Israel

გაფრთხილება:

RNP has received research grants from US-Israel Binational Science Foundation, Hebrew University, Rosetrees Trust, and SpeeDx. He is chair of the European Society of Clinical Microbiology and Infectious Diseases (ESCMID) Study Group for Mycoplasma and Chlamydia Infections (ESGMAC). RNP is a consultant for and has stocks in eDAS Healthcare. He is also chairperson of the Israeli Society for Infectious Diseases guidelines committee.

რედაქტორებიყველას ნახვა

Section Editor (Infectious Diseases)/Drug Editor, BMJ Best Practice

გაფრთხილება:

AM declares that he has no competing interests.

Lead Section Editor, BMJ Best Practice

გაფრთხილება:

IC declares that she has no competing interests.

Comorbidities Editor, BMJ Best Practice

გაფრთხილება:

JC declares that she has no competing interests.

ექსპერტი მრჩევლები: თანმხლები დაავადებებიყველას ნახვა

Consultant, Older People's Medicine

Norfolk and Norwich University Hospitals

NHS Foundation Trust

Norwich

UK 

გაფრთხილება:

MP has accepted speaker fees and/or travel expenses to deliver lectures from: University of East Anglia, Leicester University (speaker fees only); Astellas Pharma Ltd (speaker fees and travel expenses). MP has accepted travel expenses from Newton Europe to present a joint project conducted by his main employer (Norfolk and Norwich University Hospitals NHS Trust) and Newton Europe at the NHS Confederation conference (Manchester 2018). MP has accepted sponsorship for travel expenses and accommodation costs from Astellas Pharma Ltd to attend the European Geriatric Society Meeting (Lisbon 2016).

Consultant Renal Physician

Honorary Associate Professor

Nephrology Department

Leeds Teaching Hospitals NHS Trust

Leeds

UK

გაფრთხილება:

AL is Associate Clinical Director of NIHR Leeds In-Vitro Diagnostics Co-operative, Co-Chair of UK Kidney Research Consortium Renal Clinical Study Group, Member of Kidney Research UK Research Grant Committee, Committee Member of NICE Kidney Injury Clinical Guideline Update 2018-20, Committee Member of NICE Diagnostic Assessment for Point of Care Creatinine Testing 2018-19. AL attended the Acute Dialysis Quality Initiative Meeting in San Diego 2018 (accommodation expenses); AL was a speaker at the AKI & CRRT Conference in San Diego 2019 (travel and accommodation expenses), the AKI Conference in Coventry 2019 (travel expenses), and the NIHR AKI and Sepsis Meeting in Leeds 2019 (no expenses).

Professor of Cardiology

Imperial College London (Royal Brompton Hospital)

London

UK 

გაფრთხილება:

MC is a Non-Executive Director of NICE and Chair the Digital Health Committee of the European Society of Cardiology. MC’s university receives support for his research from Abbott, ResMed, Boston Scientific, and Medtronic. MC speaks at educational events and provides consultancy advice to a number of device, diagnostic, and pharmaceutical companies including Novartis, Servier, Bayer, Pfizer, AstraZeneca, Boehringer Ingelheim, Roche Diagnostics, Medtronic, Abbott, ResMed, and Boston Scientific. MC declares that none of these interests is directly related to topics advised on for this project.

Associate Professor (Clinical)

University of Leicester

Honorary Consultant Respiratory Physician

Glenfield Hospital

Leicester

UK 

გაფრთხილება:

RAE has been reimbursed for a GSK Advisory Board meeting on Physical Activity and Asthma in November 2016, and three Chiesi Education meetings for GPs on COPD care in 2019. RAE received a travel award for ERS 2017 from Chiesi and participated in the GSK clinical experience programme - respiratory in August 2018. RAE participated in the BTS/SIGN guidelines for asthma update 2016 (no fee).

Consultant Physician and Head of Service

Diabetes and Endocrine Centre and the Diabetes Research Unit

Ipswich Hospitals NHS Trust

Ipswich

UK 

გაფრთხილება:

GR has been paid for advisory board meetings with the following companies: Safoni Aventis, Abbott Diabetes UK, Lilly Diabetes, Bayer. GR has received lecture fees from Safoni Aventis, Abbott Diabetes UK, Lilly Diabetes, Novonordisk, Napp Pharmaceuticals Ltd.

Consultant Liaison Neuropsychiatrist

King’s College Hospital

South London and Maudsley NHS Foundation Trust

Honorary Senior Clinical Lecturer

Institute of Psychiatry, Psychology & Neuroscience

King’s College London

London

UK 

გაფრთხილება:

SP declares that he has no competing interests.

BMJ Best Practice would like to gratefully acknowledge Dr Matthew Jones for his advice on a section of the stroke comorbidity content.

Matthew Jones, MD, FRCP

Consultant Neurologist

Greater Manchester Neurosciences Centre

Salford Royal Foundation Trust

Honorary Senior Lecturer

University of Manchester

Manchester

UK 

გაფრთხილება:

AA and MJ declare that they have no competing interests.

რეცენზენტები: თანმხლები დაავადებებიყველას ნახვა

Consultant, Older People's Medicine

Norfolk and Norwich University Hospitals

NHS Foundation Trust

Norwich

UK 

გაფრთხილება:

MP has accepted speaker fees and/or travel expenses to deliver lectures from: University of East Anglia, Leicester University (speaker fees only); Astellas Pharma Ltd (speaker fees and travel expenses). MP has accepted travel expenses from Newton Europe to present a joint project conducted by his main employer (Norfolk and Norwich University Hospitals NHS Trust) and Newton Europe at the NHS Confederation conference (Manchester 2018). MP has accepted sponsorship for travel expenses and accommodation costs from Astellas Pharma Ltd to attend the European Geriatric Society Meeting (Lisbon 2016).

Consultant Geriatrician

Liverpool University Hospitals NHS Foundation Trust

Visiting Professor

University of Cumbria

Carlisle

Honorary Clinical Associate Professor

University of Liverpool

Liverpool

UK

გაფრთხილება:

AA declares that he has no competing interests.

ამ მასალის გამოყენება ექვემდებარება ჩვენს წესებს