კვლევები

1-ად შესაკვეთი გამოკვლევები

ტესტი
შედეგი
ტესტი

მნიშვნელოვანი: აშშ სურსათისა და წამლის ადმინისტრაცია გვაფრთხილებს, რომ ცრუ უარყოფითი შედეგები შეიძლება გამოვლინდეს მოლეკულური კვლევების გამოყენებისას თუ მუტაცია გვხვდება გენომის იმ ნაწილში, რომელსაც ტესტი იყენებს. თუ ტესტი რამდენიმე გენეტიკურ ინფორმაციას იკვლევს, საბოლოო შედეგი უფრო ზუსტი იქნება და გენეტიკური ვარიანტების პრევალენტობის ზრდა ხელს არ შეუშლის ტესტირებას. უარყოფითი შედეგები განიხილეთ კლინიკურ სურათთან კომბინაციაში, ანამნეზის და ეპიდემიოლოგიური ინფორმაციის გათვალისწინებით.[543]

შეუკვეთეთ პჯრ (RT-PCR) SARS-CoV-2-ზე პაციენტებში, რომელთაც აღენიშნებათ შესაძლო ინფექცია (იხილეთ Criteria external link opens in a new windowსექცია).[405] მიიჩნევა, რომ ფართოდ გამოყენებულმა ანალიზებმა უნდა გამოავლინონ SARS-CoV-2-ის საგანგაშო ვარიანტები.[186]

დიაგნოზის დასადგენად გვეხმარება მოლეკულური ტესტირება. ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია რეკომენდაციას უწევს ტესტების შედეგების განხილვას ნიმუშის ტიპის, კლინიკური ნიშნების, პაციენტის ანამნეზის და ეპიდემიოლოგიური ინფორმაციის გათვალისწინებით. თუ ტესტის შედეგი არ შეესაბამება კლინიკურ სურათს, საჭიროა ახალი ნიმუშის აღება და ხელახალი ტესტირება იგივე ან სხვა მოლეკულური ტესტით.[455]

გადაწყვეტილება იმის შესახებ, თუ ვის ჩაუტარდეს ტესტირება, უნდა ეფუძნებოდეს კლინიკურ და ეპიდემიოლოგიურ ფაქტორებს.[405] მიმართეთ ჯანმრთელობის ადგილობრივ ორგანოებს რჩევისათვის, ვინაიდან ტესტირების პრიორიტეტები დამოკიდებულია ადგილობრივ რეკომენდაციებსა და ხელმისაწვდომ რესურსებზე.

დიდ ბრიტანეთში ტესტირება რეკომენდებულია: (1) ახალი, უწყვეტი ხველის, ცხელების, ყნოსვის/გემოს ცვლილების სიმპტომის მქონე პაციენტებისთვის; (2) ყველა პაციენტისთვის, რომელსაც აღენიშნება მწვავე რესპირატორული ინფექცია, გრიპისმაგვარი ავადმყოფობა, კლინიკურად ან რადიოლოგიურად დადასტურებული პნევმონია, რესპირატორული ავადობის გამწვავება, ან ცხელება აუხსნელი მიზეზით (პირველად ან მეორეულ რგოლში).[456]

აშშ-ში ტესტირება რეკომენდებულია: (1) პირებისთვის, რომელთაც აქვთ სიმპტომები, თუნდაც მსუბუქი; (2) პირებისთვის, რომლებსაც არ აქვთ სიმპტომები, მაგრამ მჭიდრო კონტაქტში იყვნენ (2 მეტრზე ნაკლები დისტანცია, ჯამში სულ მცირე 15 წთ 24-საათიან პერიოდში) დამტკიცებული ინფექციის მქონე პირთან; (3) პირებისთვის, რომლებსაც არ აქვთ სიმპტომები და მჭიდრო კონტაქტში არ იყვნენ შემთხვევასთან, მაგრამ ჯანდაცვის მიმწოდებელი ან საზოგადოებრივი ჯანდაცვის შესაბამისი ორგანო ითხოვს ტესტირებას.[457]

ამერიკის პედიატრიის აკადემია რეკომენდაციას უწევს ბავშვთა ტესტირებას COVID-19 სიმპტომების გამოვლენის შემთხვევაში; ასევე, თუ ბავშვი ახლო კონტაქტში იყო შესაძლო/დადასტურებულ შემთხვევასთან, ან საჭიროებს სკრინინგის რეკომენდაციების მიხედვით ან სხვა სიტუაციებში (სამედიცინო პროცედურამდე, როგორიცაა გეგმიური ქირურგიული ჩარევა, ან სკოლაში წასვლამდე). ტესტირების გადაწყვეტილება არ არის დამოკიდებული ბავშვის ასაკზე. ტესტირება არ არის რეკომენდებული სხვა ავადმყოფობის შემთხვევაში (მაგ. საშარდე გზების ინფექცია, ცელულიტი), ან ბავშვებში, რომლებიც გარკვეული რესპირატორული ვირუსით ინფიცირებული ინდივიდების კონტაქტები იყვნენ, თუ კონტაქტები სიმპტომურები არ არიან ან სხვა კრიტერიუმები არ კმაყოფილდება.[458]

ტესტირებისთვის ოპტიმალური ნიმუშის შერჩევა დამოკიდებულია კლინიკურ სურათსა და სიმპტომების გამოვლენიდან გასულ დროზე. ჯანმოს რეკომენდაციით, ნაცხი უნდა მოიპოვოთ ზედა სასუნთქი გზებიდან (ნაზოფარინგული და/ან ოროფარინგული ნაცხი) ინფექციის ადრეულ სტადიაზე, განსაკუთრებით უსიმპტომო ან მსუბუქ შემთხვევებში და ქვედა სასუნთქი გზებიდან (ნახველის და/ან ენდოტრაქეული ასპირატი ან ბრონქოალვეოლური ლავაჟი უფრო მძიმე პაციენტებში) მოგვიანებით გამოვლენილ პაციენტებში, ან როცა ეჭვი მაღალია და ზემო სასუნთქი გზების ნაცხი უარყოფითია. სხვა ნიმუშები (მაგ. ცხვირის შუა ტურბინის ნაცხი, ნესტოს წინა კედლის ნაცხი, ნაზოფარინგული/ცხვირის გამონარეცხი, ნერწყვი, განავალი) შეიძლება რეკომენდებული იყოს სხვა შემთხვევებში; მიყევით ადგილობრივ ინსტრუქციებს.[405][462][483] ნერწყვის ნიმუშებისა და ნაზოფარინგული ნაცხის შეწყვილებულ სინჯებზე ჩატარებული მეტა-ანალიზის შედეგად არ გმაოვლიდნა სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი განსხვავება მგრძნობელობის ან სპეციფიკურობის მხრივ ამ ორი ტიპის ნიმუშს შორის SARS-CoV-2-ის გამოვლენის კუთხით, განსაკუთრებით ამბულატორიულ პირობებში. ასიმპტომურ და ამბულატორიულ პაციენტებს შორის არ გამოვლენილა მგრძნობელობის მნიშვნელოვნად განსხვავებული მაჩვენებლები. ნერწყვის ნიმუშის აღების მეთოდი ზემოქმედებს მგრძნობელობაზე.[459][460]

დადებითი უკუნტრანსკრიპციის პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქცია ადასტურებს SARS-CoV-2-ის ინფექციას (ტესტირებასთან დაკავშირებული შეზღუდვების კონტექსტის გათვალისწინებით). თუ შედეგი უარყოფითია, მაგრამ ინფექციაზე რჩება კლინიკური ეჭვი (მაგ. ეპიდემიოლოგიური კავშირი, ტიპური რენტგენოლოგიური სურათი, სხვა ეტიოლოგიის არარსებობა), აიღეთ ნიმუში ხელახლა და გაიმეორეთ ტესტი. დადებითი შედეგი ადასტურებს ინფექციას. თუ მეორე ტესტის შედეგი უარყოფითია, განიხილეთ სეროლოგიური ტესტირება (იხ. ქვემოთ).[405]

ჯამური სენსიტიურობა არის 87.8%, ხოლო სპეციფიკურობა 87.7% და 100%-ის ფარგლებში მერყეობს.[466]

შედეგების ინტერპრეტაცია საჭიროა სიფრთხილით. COVID-19-ის სადიაგნოსტიკოდ RT-PCR-ის გამოყენების შესახებ მტკიცებულებები კვლავ გროვდება, რჩება შეკითხვები ეფექტურობისა და სიზუსტის შესახებ.[466] უცნობია, დადებითი შედეგი ნიშნავს თუ არა ინფექციური (გადამდები) ვირუსის არსებობას, განსაკუთრებით ციკლის მაღალი ზღურბლის შემთხვევაში.[467][470][471][472] ტესტის შედეგის ინტერპრეტაცია დამოკიდებულია ტესტის სისწორეზე და ტესტირებამდე და მის შემდეგ დაავადების ალბათობაზე.[469] როცა პრე-ტესტ ალბათობა დაბალია, დადებითი შედეგების ინტერპრეტაცია უნდა მოხდეს ფრთხილად. იდეალურ ვარიანტში, უნდა აიღოთ მეორე ნიმუში დასადასტურებლად.[473] რაც უფრო დაბალია დაავადების პრევალენტობა, ნაკლებია პოსტ-ტესტური ალბათობა.[474] ცრუ დადებითი შედეგების მიზეზი შეიძლება იყოს ლაბორატორიის შეცდომა ან ჯვარედინი რეაქცია ანტისხეულებთან, რომლებიც გამომუშავებულია ადამიანის სეზონურ კორონავირუსულ ინფექციებთან (მაგ. გაციება) წარსულში ექსპოზიციით. მისი ალბათობა უფრო მაღალია, როდესაც დაავადების პრევალენტობა საშუალო ან დაბალია.[476][477] დიდ ბრიტანეთში, წინასწარი მონაცემებით, ცრუ დადებითობის სიხშირე 0.8%-4% ფარგლებშია.[478] ცრუ უარყოფითი პასუხი დაფიქსირებულია 2-29%-იანი სიხშირით.[469] სისტემურმა მიმოხილვამ გამოავლინა, რომ ცრუ უარყოფითი მაჩვენებელი განსხვავდებოდა კვლევებში 1.8% -დან 58% -მდე (საშუალო 11%); თუმცა, კვლევებში მნიშვნელოვანი და ძირითადად აუხსნელი ჰეტეროგენულობა დაფიქსირდა.[479]

ადგილობრივი მითითებების გათვალისწინებით აიღეთ ნაზოფარინგული ნაცხები, რათა გამორიცხოთ გრიპი და სხვა რესპირატორული ინფქეციები. მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ შესაძლებელია კოინფიცირება. COVID-19-ს არ გამორიცხავს სხვა პათოგენზე დადებითი ტესტი.[2][465] როდესაც SARS-CoV-2 და გრიპის ვირუსი ერთდროულად ცირკულირებს, მწვავე რესპირატორული ავადმყოფობის მქონე ჰოსპიტალიზებულ პირებში საჭიროა ორივე ვირუსზე ტესტირება. ამბულატორიულად ტესტირება გრიპზე მხოლოდ იმ შემთხვევაშია მოწოდებული, თუ პასუხი პაციენტის კლინიკურ მართვას შეცვლის.[3] ერთჯერადი მულტიპლექს ტესტი, რომელიც გამოიყენება A და B ტიპის გრიპის ვირუსისა და SARS-CoV-2-ის ინფექციის დიაგნოსტიკისთვის, ხელმისაწვდომია ზოგიერთ ქვეყანაში.

შედეგი

დადებითია მძიმე მწვავე რესპირატორული სინდრომის კორონავირუსი 2-ის (SARS-COV-2) ვირუსულ რნმ-ზე; შეიძლება დადებითი იყოს A და B ტიპის გრიპის ვირუსებზე და სხვა რესპირატორულ პათოგენებზე

ტესტი
შედეგი
ტესტი

დანიშნეთ დაავადების მძიმე ფორმის მქონე პაციენტებში.

ნაჩვენებია სუნთქვის დარღვევისა და ციანოზის მქონე პაციენტებში.

ექიმებმა უნდა გააცნობიერონ, რომ COVID-19-ის მქონე პაციენტებს შესაძლოა განუვითარდეთ "ჩუმი ჰიპოქსია": ჟანგბადით გაჯერების დონე შესაძლოა დაეცეს და გამოიწვიოს სუნთქვის მწვავე უკმარისობა აშკარა სიმპტომების გარეშე.[445]

ზოგიერთ პოპულაციურ ჯგუფში პულსოქსიმეტრი არ გამოხატავს მაჩვენებელს ოპტიმალური სიზუსტით. მცირე რაოდენობის მონაწილეთა კვლევების შეზღუდული მონაცემების თანახმად, პულსოქსიმეტრის სიზუსტეზე შესაძლოა ზეგავლენა ჰქონდეს კანის პიგმენტაციას. ერთ-ერთი კვლევის თანახმად, პულსოქსიმეტრი ფარულ ჰიპოქსემიას (კვლევაში განისზღვრება, როგორც არტერიული სისხლის ჟანგბადის სატურაცია 88% არტერიული აირების გაზომვით, მიუხედავად იმისა, რომ პულსოქსიმეტრზე ჟანგბადის სატურაცია შეადგენს 92-96%-ს) 3-ჯერ უფრო იშვიათად ავლენდა შავკანიანებში, თეთრკანიანებთან შედარებით.[446]

სხვა ორგანოების დისფუნქცია პაციენტთა მხოლოდ მცირე ნაწილს აქვს. ეს ნიშნავს იმას, რომ მდგომარეობის მწვავე გაუარესების პირველი ფაზის შემდეგ, პაციენტის შემდგომი დამძიმების აღმომჩენი ტრადიციული მეთოდები (მაგ., ეროვნული ადრეული გაფრთხილების ქულა 2 [NEWS2] ) შეიძლება ვერ დაგვეხმარონ მოსალოდნელი სუნთქვის უკმარისობის ამოცნობაში.[445]

შედეგი

შეიძლება გამოვლინდეს ჟანგბადის დაბალი სატურაცია (SpO2 < 90%)

ტესტი
შედეგი
ტესტი

ჩვენებისამებრ დანიშნეთ დაავადების მძიმე ფორმის მქონე პაციენტებში ჰიპერკარბიის ან აციდოზის გამოსავლენად.

რეკომენდებულიასუნთქვის დარღვევის და ციანოზის მქონე პაციენტებში, რომელთაც დაბალი აქვთ ჟანგბადის სატურაცია (SpO₂ <90%).

შედეგი

შესაძლოა აღინიშნოს ჟანგბადის დაბალი პარციალური წნევა

ტესტი
შედეგი
ტესტი

დანიშნეთ დაავადების მძიმე ფორმის მქონე პაციენტებში.

დაავადემის მძიმე ფორმასთან დაკავშირებულია: ლიმფოპენია, ლეიკოციტოზი, თრომბოციტოპენია, ეიზოინოფილების დაქვეითებული რაოდენობა, ჰემოგლობინის შემცირება და ნეიტროფილი-ლიმფოციტების შეფარდება. ეს მონაცემები შესაძლოა გამოგვადგეს დაავადების პროგრესირების პროგნოზისთვის. დაავადების მძიმე ფორმა უფრო ხშირად ვლინდება ლიმფოპენიითა და თრომბოციტოპენიით, მაგრამ არა ლეიკოპენიით.[544]

ჰოსპიტალიზებულ პაციენტებში, ერითროციტების განაწილების გაფართოება (მიღებისას და ჰოსპიტალიზაციის პერიოდში) ასოცირებულია სიკვდილობის მომატებულ რისკთან.[545]

ლიმფოციტების გარკვეული ქვეტიპების აბსოლუტური რაოდენობა, მათ შორის CD4+ და CD8+ T-უჯრედების, მნიშვნელოვნად დაქვეითებულია მძიმე დაავადების დროს.[546]

მოგვიანებითი ფაზის თრომბოციტოპენია (სიმპტომების გამოვლენიდან 3 კვირაში ან უფრო გვიან) აღწერილია, მაგრამ იშვიათია.[547]

შედეგი

ლიმფოპენია; ლეიკოციტოზი; ლეიკოპენია; თრომბოციტოპენია; ეოზინოფილების დაქვეითება; ჰემოგლობინის დაქვეითება

ტესტი
შედეგი
ტესტი

დანიშნეთ დაავადების მძიმე ფორმის მქონე პაციენტებში.

დაავადების მიმდინარეობის პროგნოზირებისთვის შესაძლოა გამოგვადგეს შემდეგი მონაცემები: ღვიძლის ენზიმების მომატება, საერთო ბილირუბინი, კრეატინინი, შარდოვანა შრატში და ჰიპოალბუმინემია. ზემოთ აღნიშნული ფაქტორების არსებობა დაავადების მძიმე ფორმის განვითრებას უკავშირდება.[544]

ჰიპოკალიემია აღწერილია პაციენტების 54%-ში.[548] ჰიპოკალციემია აღწერილია პაციენტების 63%-ში და დაკავშირებულია უარეს გამოსავალთან.[549][550] შეიძლება არსებობდეს ელექტროლიტების სხვა დარღვევებიც.

შედეგი

ღვიძლის ფერმენტების მომატება; საერთო ბილირუბინის მომატება; თირკმლის ფუნქციის დარღვევა; ჰიპოალბუმინემია; ელექტროციტების დისბალანსი

ტესტი
შედეგი
ტესტი

დანიშნეთ დაავადების მძიმე ფორმის მქონე პაციენტებში.

სისხლში გლუკოზის მაღალი დონის არსებობა დამოუკიდებლად ასოცირდება ცუდ პროგნოზთან.[551]

ჰიპოგლიკემია ასევე უკავშირდება მომატებულ სიკვდილობას, რეტროსპექტული კოჰორტული კვლევის თანახმად.[552]

შედეგი

ცვალებადი

ტესტი
შედეგი
ტესტი

დანიშნეთ დაავადების მძიმე ფორმის მქონე პაციენტებში.

D-დიმერის მომატება, ფიბრინოგენის მატება (და ფიბრინის დეგრადაციის პროდუქტების) და პროთრომბინის დროის გახანგრძლივება მნიშვნელოვნად უკავშირდება დაავადების მძიმე ფორმებს და შესაძლოა სასარგებლო იყოს დაავადების პროგრესირების პროგნოზისთვის.[544][553]

დაავადების მძიმე ფორმისა და სიკვდილობის რისკი 2-მაგი და 4-მაგია (რიგითობა დაცულია) მომატებული D-დიმერის დონის მქონე პაციენტებში.[554] D-დიმერის ძალიან მაღალი დონის მქონე პაციენტებს აღენიშნებათ თრომბოზის მომატებული რისკი.[555][556]

შედეგი

D-დიმერის მატება; პროთრომბინის დროის გახანგრძლივება; ფიბრინოგენის დონის მატება

ტესტი
შედეგი
ტესტი

დანიშნეთ დაავადების მძიმე ფორმის მქონე პაციენტებში.

შრატში ტროპონინ I-სა და მიოკარდიუმის ბოჭკოს კრეატინ კინაზას (CK-MB) მომატებული დონე მნიშვნელოვნად უკავშირდება დაავადების მძიმე ფორმას და შესაძლოა გამოსადეგი იყოს დაავადების პროგრესირების პროგნოზირებისთვის.[544]

სხვა კარდიული ბიომარკერები (მაგ., თავის ტვინის ნატრიურეტული პეპტიდი, გულის ტროპონინი T) ასევე შეიძლება მომატებული იყოს და ასოცირებულია დაავადების მძიმე ფორმასთან და მეტად არასასურველ გამოსავალთან.[557][558]

CK-MB აღმოჩნდა მომატებული ბავშვებში, მსუბუქი დაავადების ფონზე. მისი მნიშვნელობა უცნობია.[452]

შედეგი

შეიძლება მომატებული იყოს

ტესტი
შედეგი
ტესტი

დანიშნეთ დაავადების მძიმე ფორმის მქონე პაციენტებში.

C-რეაქტიული ცილის მომატება მნიშვნელოვნად უკავშირდება დაავადების მძიმე ფორმებს და შესაძლოა სასარგებლო იყოს დაავადების პროგრესირების პროგნოზისთვის.[544]

პაციენტებში, რომელთაც კლინიკაში პირველად მოსვლისას მომატებული ჰქონდათ C-რეაქტიული ცილის დონე, უფრო მაღალი იყო თირკმლის მწვავე დაზიანების, ვენური თრომბოემბოლიის, კრიტიკული ავადმყოფობის და ჰოსპიტალური სიკვდილობის რისკი კლინიკაში ყოფნის პერიოდში (იმ პაციენტებთან შედარებით, რომელთა C რეაქტიული ცილის დონე უფრო დაბალი იყო).[559]

შედეგი

შეიძლება მომატებული იყოს

ტესტი
შედეგი
ტესტი

დანიშნეთ დაავადების მძიმე ფორმის მქონე პაციენტებში.

ხშირად მომატებულია COVID-19-ის მქონე პაციენტებში.[450]

შედეგი

შეიძლება მომატებული იყოს

ტესტი
შედეგი
ტესტი

დანიშნეთ დაავადების მძიმე ფორმის მქონე პაციენტებში.

შრატში ლაქტატ დეჰიდდროგენაზას დონის მატება მნიშვნელოვნად უკავშირდება დაავადების მძიმე ფორმებს და შესაძლოა სასარგებლო იყოს დაავადების პროგრესირების პროგნოზისთვის.[544]

შედეგი

შეიძლება მომატებული იყოს

ტესტი
შედეგი
ტესტი

დანიშნეთ დაავადების მძიმე ფორმის მქონე პაციენტებში.

ინტერლეიკინ-6-ის დონის მატება მნიშვნელოვნად უკავშირდება დაავადების მძიმე ფორმებს და შესაძლოა სასარგებლო იყოს დაავადების პროგრესირების პროგნოზისთვის.[544]

ნაკლები ალბათობით იმატებს ბავშვებში.[560]

შედეგი

შეიძლება მომატებული იყოს

ტესტი
შედეგი
ტესტი

დანიშნეთ დაავადების მძიმე ფორმის მქონე პაციენტებში.

შრატში პროკალციტონინის მომატება მნიშვნელოვნად უკავშირდება დაავადების მძიმე ფორმებს და შესაძლოა სასარგებლო იყოს დაავადების პროგრესირების პროგნოზისთვის.[544]

შრატში პროკალციტონინის დონე უფრო ხშირად ბავშვებში შეიძლება იყოს მომატებული.[442]

შესაძლოა იყოს მომატებული მეორეული ბაქტერიული ინფექციის მქონე პაციენტებში.[45][46]

მტკიცებულებები არასაკმარისია იმისთვის, რომ რეკომენდაცია გაეწიოს პროკალციტონინის რუტინულ ტესტირებას ანტიბიტოიკების გამოყენებასთან დაკავშირებით გადაწყვეტილების მისაღებად.[561]

თუმცა, შესაძლოა გამოდგეს COVID-19-თან დაკავშირებული პნევმონიის მქონე პაციენტებში ანტიბიოტიკების ჭარბი გამოყენების შეზღუდვისთვის.[562]

შედეგი

შეიძლება მომატებული იყოს

ტესტი
შედეგი
ტესტი

დანიშნეთ დაავადების მძიმე ფორმის მქონე პაციენტებში.

შრატში ფერიტინის მომატება მნიშვნელოვნად უკავშირდება დაავადების მძიმე ფორმებს და შესაძლოა სასარგებლო იყოს დაავადების პროგრესირების პროგნოზისთვის.[563]

შეიძლება მიუთითებდეს ციტოკინის გამოთავისუფლების სინდრომის განვითარებაზე.[564]

შედეგი

შეიძლება მომატებული იყოს

ტესტი
შედეგი
ტესტი

დანიშნეთ დაავადების მძიმე ფორმის მქონე პაციენტებში.

დონე იმატებს დაავადების მძიმე ფორმის დროს; შესაბამისად, შესაძლებელია ბიომარკერად გამოყენება დაავადების პროგრესის პროგნოზირებისთვის.[565]

შედეგი

შეიძლება მომატებული იყოს

ტესტი
შედეგი
ტესტი

დანიშნეთ დაავადების მძიმე ფორმის მქონე პაციენტებში.

შრატში კრეატინ კინაზას და მიოგლობინის მომატება მნიშვნელოვნად უკავშირდება დაავადების მძიმე ფორმებს და შესაძლოა სასარგებლო იყოს დაავადების პროგრესირების პროგნოზისთვის.[544]

შედეგი

შეიძლება მომატებული იყოს

ტესტი
შედეგი
ტესტი

ქვედა სასუნთქი ტრაქტის ინფექციის სხვა მიზეზებისა და სეფსისის გამოსარიცხად აიღეთ სისხლის და ნახველის ნიმუშები კულტურისთვის, განსაკუთრებით ატიპური ეპიდემიოლოგიური ანამნეზის მძიმე ან კრიტიკულ პაციენტებში.[2]

ტესტირება ყველაზე საჭირო არის მაშინ, როდესაც დგას მრავალი წამლის მიმართ რეზისტენტული პათოგენების არსებობის საკითხი.[562]

შესაძლებლობის შემთხვევაში ნიმუშები უნდა მოვიპოვოთ ემპირიული ანტიმიკრობული თერაპიის დაწყებამდე.

შედეგი

უარყოფითია ბაქტერიულ ინფექციაზე

ტესტი
შედეგი
ტესტი

ჩაატარეთ საეჭვო პნევმონიის მქონე ყველა პაციენტში.

ფილტვის ცალმხრივი ინფილტრატები გვხვდება პაციენტების 25%-ში, ორმხრივი ინფილტრატები - 75%-ში.[45][46][493]

მიუხედავად იმისა, რომ გულმკერდის რენტგენოგრამას დაბალი სენსიტიურობა აქვს კომპიუტერულ ტომოგრაფიასთან შედარებით, უპირატესობაა ნაკლები რესურსების საჭიროება, დაბალი რადიაციული დოზა, მარტივი გამეორება და მობილობა.[494]

შედეგი

ცალმხრივი ან ორმხრივი ინფილტრატები ფილტვში

გასათვალისწინებელი კვლევები

ტესტი
შედეგი
ტესტი

განიხილეთ გულმკერდის კომპიუტერული ტომოგრაფია (CT). გაეცანით ადგილობრივ მითითებებს კომპიუტერული ტომოგრაფიის ჩატარების საჭიროებასთან დაკავშირებით. ბრიტანეთის გულმკერდის ვიზუალიზაციის საზოგადოება (BSTI) რეკომენდაციას უწევს CT-ს კლინიკურად საეჭვო COVID-19-ის მძიმე შემთხვევებში, თუ გულმკერდის რენტგენოგრაფია გაურკვეველია ან ნორმაშია. BSTI: radiology decision tool for suspected COVID-19 external link opens in a new window დიდი ბრიტანეთის ზოგი ინსტიტუცია რეკომენდაციას უწევს უფრო პრაგმატულ მიდგომას COVID-19-ზე ძლიერი კლინიკური ეჭვის შემთხვევაში: გულმკერდის კომპიუტერული ტომოგრაფია რეკომენდებულია მხოლოდ მას შემდეგ, რაც გულმკერდის რენტგენოგრაფიაზე ორჯერ მივიღებთ ორაზროვან ან ნორმალურ შედეგს და უკუტრანსკრიპციის პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციის ტესტი (RT-PCR) უარყოფითია.[495] რადიოლოგიის ამერიკული კოლეჯის რეკომენდაციის მიხედვით, CT უნდა გამოვიყენოთ მხოლოდ ჰოსპიტალიზებული პაციენტებისთვის, ასევე სიმპტომური პაციენტებისთვის, რომელთაც აქვთ CT-ის სპეციფიკური კლინიკური ჩვენებები. აღნიშნული რეკომენდაცია ხაზს უსვამს, რომ გულმკერდის ნორმალური CT არ ნიშნავს , რომ პაციენტს არ აქვს COVID-19, ხოლო პათოლოგიური შედეგი COVID-19-ის მიმართ სპეციფიკური არ არის.[496]

ჰოსპიტალიზებული პაციენტების 97%-მდე ნაწილს გამოუვლინდა პათოლოგიური ნიშნები გულმკერდის CT-ზე.[497] SARS-CoV-2-ის მქონე ზოგიერთ პაციენტში CT-ზე პნევმონიის გამოვლინება შესაძლოა წინ უსწრებდეს RT-PCR დადებით შედეგს.[498] კომპიუტერულ ტომოგრაფიაზე დაზიანებები შეიძლება გამოვლინდეს უსიმპტომო პაციენტებში. ასიმპტომურ შემთხვევებში გულმკერდის კომპიუტერულ ტომოგრაფიაზე ნიშნების დადებითი პასუხის მაჩვენებელი შეადგენდა 47.6%-ს (მეტწილად მინის ნამსხვრევისებრი დაჩრდილვის ნიშანი).[499] ზოგიერთ პაციენტს, RT-PCR დადებითი შედეგის მიუხედავად, გულმკერდის რადიოლოგიური მონაცემები ნორმაში აქვს.[500] ამასთანავე, უკუტრანსკრიპციის პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქცია (RT-PCR) შესაძლოა იყოს ცრუ უარყოფითი, ამიტომ, კომპიუტერულ ტომოგრაფიაზე ტიპური მონაცემების შემთხვევაში, დიაგნოზის დასადატურებლად საჭიროა განმეორებითი RT-PCR.[501]

ყველაზე ხშირი გამოვლინებებია დამსხვრეული მინის სურათი, იზოლირებულად ან სხვა ნიშნებთან ერთად, როგორიცაა კონსოლიდაცია, წილაკთაშორისი ძგიდის გასქელება ან ნაკვალევის მსგავსი ნიშანი. ყველაზე ხშირი მიმდინარეობა არის ორმხრივი, პერიფერიული/პლევრის ქვეშა, უკანა წილების დაჩრდილვა, ქვედა წილების დომინანტობით. ექსტენსიური/მულტიწილოვანი ჩართულობა კონსოლიდაციით უფრო ხშირია ხანდაზმულ პაციენტებში და მძიმე დაავადების მქონე პირებში. ატიპური მახასიათებლებია ფილტვის სისხლძარღვების გადიდება, წილთაშორისი ან წილის შიდა ძგიდის შესქელება, ახლომდებარე პლევრის შესქელება, ჰაერის ბრონქოგრამები, სუპლევრული ზოლები, არეული ქვაფენილის განლაგება, ბრონქის გამრუდება, ბრონქოექტაზია, ვაკუოლური რეტრაქციის ნიშანი და ჰალო. იშვიათ შემთხვევებში ფიქსირდება პლევრული გამონაჟონი, პერიკარდიუმის გამონაჟონი, კავიტაცია, პნევმოთორაქსი და შუასაყრის ლიმფადენოპათია.[504] COVID-19-ით გამოწვეული პნევმონიის დიაგნოზს ყველაზე უკეთ ასახავს მინის ნამსხვრევისებრი დაჩრდილვები, რასაც მოჰყვება მინის ნამსხვრევისებრი დაჩრდილვები კონსოლიდაციით და მხოლოდ კონსოლიდაცია.[505]

ბავშვებში ხშირია ნორმალური ან მსუბუქად შეცვლილი გულმკერდის კომპიუტერული ტომოგრაფია. ბავშვებში ყველაზე ხშირი ნიშნებია: კეროვანი დამსხვრეული მინის სურათი და უფრო იშვიათად, არასპეციფიკური კეროვანი დაჩრდილვა, კონსოლიდაციის კერები და ჰალოს ნიშანი. პათოლოგიები უფრო ხშირია ქვედა წილებში და მეტწილად ცალმხრივია. იშვიათია პლევრული გამონაჟონი.[508]

კომპიუტერულ-ტომოგრაფიული სკანირებით, როგორც წესი, ვლინდება მინის ნამსხვრევისებრი დაჩრილვების ზომის, რაოდენობრივი და სიმკვრივის ზრდა ადრეული მონიტორინგის პერიოდში. შემდგომ ვითარდება შერეული სურათი, რომელიც მოიცავს მინის ნამსხვრევისებრ დაჩრდილვებს, კონსოლიდაციებს და არეული ქვაფენილის განლაგებას, რაც პიკს აღწევს მე-10-მე-11 დღეს, შემდგომ კი თანდათანობით ლაგდება ან რჩება ლაქოვანი ფიბროზის ფორმით.[504]

ერთ-ერთი მეტა ანალიზის მიხედვით, დაბალი პრევალენტობის მქონე რეგიონებში დადებითი პროგნოზული მაჩვენებელი მცირე იყო (1.5-30.7%), ხოლო უარყოფითი პროგნოზული მაჩვენებელი მერყეობდა 95.4-99.8% ფარგლებში. ჯამური მგრძნობელობა 94-96% იყო, ხოლო ჯამური სპეციფიკურობა - 37%.[566][567] დამსხვრეული მინის სურათის და ვირუსული პნევმონიის სხვა ნიშნების თანაარსებობა დიდი ალბათობით მიუთითებს COVID-19-ზე (მგრძნობელობა 90%, სპეციფიკურობა 89%).[506]

კომპიუტერული ტომოგრაფია უფრო სენსიტიურია, ვიდრე უკუტრანსკრიპტაზას პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქცია COVID-19-ის სადიაგნოსტიკოდ, თუმცა სპეციფიკურობა ძალიან დაბალია.[503] ჩინეთის ჰიპერენდემურ რეგიონში, 1000-ზე მეტი პაციენტისგან შემდგარ კოჰორტაში, COVID-19-ის დიაგნოსტიკის კუთხით გულმკერდის CT-ს ჰქონდა უფრო მაღალი მგრძნობელობა, ვიდრე თავდაპირველად ჩატარებულ ნაცხის RT-PCR-ს (88% და 59%, შესაბამისად). გამოჯანმრთელების პროცესში ასევე გულმკერდის CT-ის გამოსახულების გაუმჯობესება წინ უსწრებდა RT-PCR-ის დადებითი შედეგის უარყოფითით შეცვლას. გულმკერდის CT-ს მგრძნობელობა იყო 97% იმ პაციენტებში, რომელთაც საბოლოოდ RT-PCR დადებითი პასუხი გამოუვლინდათ. თუმცა, RT-PCR-ის უარყოფითი პასუხის მქონე პაციენტების 75%-ს ასევე აღენიშნებოდა პათოლოგიური ნიშნები გულმკერდის CT-ზე. ამ პაციენტთაგან, 48% განეკუთვნებოდა მაღალი ალბთობის შემთხვევას, ხოლო 33% კი შესაძლო შემთხვევად განიხილებოდა.[568]32 წლის მამაკაცის კომპიუტერული ტომოგრაფია განივი ჭრილში; ვლინდება მქრქალი მინისებრი დაჩრდილვა და მარჯვენა ფილტვის ქვედა წილის კონსოლიდაცია პლევრასთან ახლოს. სურათი მიღებულია სიმპტომების გამოვლენიდან 1-ლ დღეს (ზედა პანელი); ორმხრივი მქრქალი მინისებრი დაჩრდილვა და კონსოლიდაცია ვლინდება სიმპტომების გამოვლენიდან მე-7 დღეს[Figure caption and citation for the preceding image starts]: 32 წლის მამაკაცის კომპიუტერული ტომოგრაფია განივი ჭრილში; ვლინდება მქრქალი მინისებრი დაჩრდილვა და მარჯვენა ფილტვის ქვედა წილის კონსოლიდაცია პლევრასთან ახლოს. სურათი მიღებულია სიმპტომების გამოვლენიდან 1-ლ დღეს (ზედა პანელი); ორმხრივი მქრქალი მინისებრი დაჩრდილვა და კონსოლიდაცია ვლინდება სიმპტომების გამოვლენიდან მე-7 დღეს [Citation ends].

შედეგი

დამსხვრეული მინის სურათი, იზოლირებულად ან სხვა ნიშნებთან ერთად, როგორიცაა კონსოლიდაცია, წილაკთაშორისი ძგიდის გასქელება ან ნაკვალევის მსგავსი ნიშანი); ორმხრივი, პერიფერიული/პლევრის ქვეშა, უკანა წილების დაჩრდილვა, ქვედა წილების დომინანტობით.

ტესტი
შედეგი
ტესტი

Important: დადებითი პასუხი წვეროს ცილის იმუნოგლობულინ M-ის (IgM) ან იმუნოგლობულინი G-ის (IgG) მიმართ შესაძლოა მიუთითებდეს როგორც უწინდელ ინფქეციაზე, ასევე COVID-19-ის საწინააღმდეგოდ ჩატარებულ ვაქცინაციაზე. იმისათვის, რათა შევამოწმოთ უწინდელი ინფექციის მტკიცებულება პაციენტში, რომელსაც მიღებული აქვს ვაქცინა, უნდა გამოვიყენოთ ტესტი, რომელიც სპეციფიკურად აფასებს IgM-ის ან IgG-ის არსებობას ნუკლეოკაფსიდის ცილის მიმართ. დადებითი პასუხი ნუკლეოკაფსიდის ცილის ანალიზზე მიუთითებს გადატანილ ინფქეციაზე. ანტისხეულების ტესტის ჩატარება ვაქცინაციის შემდეგ იმუნურობის შემოწმების მიზნით ამჟამად რეკომენდებული არ არის.[326][327][328]

ვერ გამოიყენება ცალკეულ სადიაგნოსტიკო ტესტად; თუმცა, შეიძლება დაგვეხმაროს სხვადასხვა სიტუაციებში (მაგ. უარყოფითი მოლეკულური ტესტირება, მოგვიანებით გამოვლენილი ან ხანგრძლივი სიმპტომების მქონე პაციენტების დიაგნოსტიკა, სეროეპიდზედამხედველობის კვლევები).[405][481]

BMJ practice pointer: testing for SARS-CoV-2 antibodies external link opens in a new window

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია რეკომენდაციას უწევს შრატის დაწყვილებული ნიმუშის აღებას. ერთი ნიმუში იღება მწვავე ფაზაში, ხოლო მეორე 2-4 კვირის შემდეგ, გამოჯანმრთელების ფაზაში. ეს მოწოდებულია პაციენტებში, რომლებშიც მაღალია ეჭვი ინფექციაზე, მაგრამ პოლიმერაზული რეაქცია უარყოფითია. სეროკონვერსია ან ანტისხეულების ტიტრის მატება წყვილ ნიმუშში გვეხმარება გარკვევაში, ინფექცია ახლანდელია და/ან მწვავეა თუ არა. თუ თავდაპირველი ნიმუში დადებითია, ეს შეიძლება იყოს გადატანილი ინფექციის შედეგი, რომელიც არ უკავშირდება ამჟამინდელ ავადმყოფობას. სეროკონვერსია შეიძლება იყოს უფრო სწრაფი და ძლიერი თუ პაციენტს მძიმე დაავადება ჰქონდა, შედარებით მსუბუქ/უსიმპტომო პაციენტებთან.[405]

აშშ დაავადების კონტროლისა და პრევენციის ცენტრები რეკომენდაციას უწევს სეროლოგიურ ტესტირებას, როგორც მწვავე ინფექციის დიაგნოსტიკის დამხმარე მეთოდს გვიან მოსულ პაციენტებში (სიმპტომების გამოვლენიდან 9-14 დღე), სხვა მეთოდებთან ერთად (პჯრ, ანტიგენის ტესტები); ან მოგვიანებითი გართულებების მქონე პაციენტებში (მაგ. პედიატრიული მულტისისტემური სინდრომი ბავშვებში).[482]

ამერიკის ინფექციური დაავადებების საზოგადოების რეკომენდაციით, სეროლოგიური ტესტირება უნდა ჩატარდეს შემდგომ გარემოებებში: იმ პაციენტების შეფასებისას, რომლებზეც ინფექციის მაღალი კლინიკური ეჭვი გვაქვს, როდესაც მოლეკულური დიაგნოსტიკური ტესტირება უარყოფითია, ხოლო სიმპტომების დაწყებიდან სულ მცირე 2 კვირა არის გასული; ბავშვებში პედაიტრიული ანთებითი მულტისისტემური სინდრომის შეფასებისას; და სეროზედამხედველობის კვლევების დროს.[483]

SARS-CoV2-ის მიმართ ანტისხეულები, როგორც წესი, დაავადების პირველი 1-3 კვირის ფარგლებში ჩნდება. ამასთან, იმუნოგლობულინი G ანტისხეულების სეროკონვერსია ხშირად წინ უსწრებს იმუნოგლობულინ M ანტისხეულებს.[484][485]

ანტისხეულების ტესტების მიახლოებითი სენსიტიურობა ვარირებს 18.4%-96.1% ფარგლებში (ყველაზე დაბალი იყო ადგილზე ჩასატარებელი, სწრაფი ტესტიდან, თუმცა <50% სენსიტიურობა აღინიშნა ერთ ლაბორატორიულ ტესტშიც), ხოლო სპეციფიკურობა 88.9%-100%-ია. დიაგნოსტიკური სიზუსტის მაჩვენებლები სიფრთხილით უნდა გავარჩიოთ რეფერენს-სტანდარტის არარსებობის ფონზე, რათა დამტკიცდეს ან გამოირიცხოს COVID-19.[466]

ტესტირების შეზღუდვები: სეროლოგიური ტესტირება ვერ გამოიყენება მწვავე ინფექციის სადიაგნოსტიკოდ; შედეგები არ მიუთითებს მიმდინარე/გადატანილ ინფექციაზე მაღალი სანდოობით; სანდო დიაგნოზი ზოგჯერ მხოლოდ გამოჯანმრთელების შემდეგ დგინდება, როცა მართვა და იზოლირება აზრს მოკლებულია; ჯვარედინი რეაქტიულობა სხვა კორონავირუსებზე იძლევა ცრუ დადებით შედეგებს.[405][482]

მიუხედავად იმისა, რომ სწრაფი, ანტისხეულების გამოვლენის ტესტები დამტკიცებულია SARS-CoV-2-ის IgG/IgM ანტისხეულების ხარისხობრივი გამოვლენისთვის შრატში, პლაზმაში ან მთლიან სისხლში, ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია რეკომენდაციას არ უწევს მათ გამოყენებას კვლევის ფარგლებს გარეთ, ვინაიდან ამ ტესტებს ვალიდაცია არ მიუღია.[487]

შედეგი

დადებითია SARS-CoV-2 ვირუსის ანტისხეულებზე; სეროკონვერსია ან ანტისხეულების ტიტრის მატება წყვილ ნიმუშში

ტესტი
შედეგი
ტესტი

სწრაფი დიაგნოსტიკური კვლევა. დამოკიდებულია SARS-CoV-2-ის ვირუსული ცილების ცხვირის ნაცხში და სხვა ნიმუშებში აღმოჩენაზე, ლატერალური დინების იმუნოკვლევის გამოყენებით. შედეგები ხელმისაწვდომია 30 წუთზე ნაკლებ დროში. ანტიგენის ტესტები ნაკლებსენსიტიურია, ვიდრე უკუტრანსკრიპტაზას პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქცია, მაგრამ უფრო სწრაფი და იაფია და გამოიყენება ინფექციის შემთხვევების ადრეული დეტექციისთვის შესაბამის შემთხვევებში. ტესტირება უნდა ჩატარდეს სიმპტომების გამოვლენიდან პირველი 5-7 დღის განმავლობაში. ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია ანტიგენის ტესტირებას მხოლოდ გარკვეულ სიტუაციებში უჭერს მხარს, მაგ. როცა პჯრ ხელმისაწვდომი არ არის ან როცა იმდენად დიდხანს არის საჭირო პასუხის ლოდინი, რომ კლინიკურად ნაკლებგამოსადეგია. ტესტი უნდა აკმაყოფილებდეს ≥80% სენსიტიურობას და ≥97% სპეციფიკურობას, შედარებით ოქროს სტანდარტთან (პჯრ).[489]

აშშ-ის სურსათისა და წამლის სააგენტოს განცხადებით, ანტიგენის ტესტების ჩატარებისას არსებობს ცრუ დადებითი შედეგების რისკი, მათ შორის მაშინ, როდესაც მომხმარებელი არ იცავს ტესტის გამოყენების წესებს. ამასთან, ცრუ დადებითი შედეგების რაოდენობა იზრდება დაავადების პრევალენტობის შემცირების პარალელურად.[490]

სწრაფი, ლატერალური დინების ანტიგენური ტესტები სახლში გამოსაყენებლად ხელმისაწვდომია კომერციულად ზოგიერთ ქვეყანაში.[569]

ზოგიერთ ქვეყანაში ასევე ხელმისაწვდომია ლაბორატორიული (არა სწრაფი) ანტიგენის ტესტები.

შედეგი

დადებითია SARS-CoV-2 ვირუსის ანტიგენზე

ახალი ტესტები

ტესტი
შედეგი
ტესტი

უკუტრანსკრიპციის პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციის (RT-PCR) მსგავსი პროცესია, თუმცა გამოიყენება მუდმივი ტემპერატურა და წარმოქმნის უფრო მეტ ვირუსულ დნმ-ს. მარტივი და სწრაფი მეთოდია, თუმცა, ვინაიდან ახალი ტექნოლოგიაა, მისი გამოყენების შესახებ მტკიცებულებები მწირია. შექმნილია და შეფასებას გადის სხვადასხვა ტესტ-სისტემები SARS-CoV-2-ის სადიაგნოსტიკოდ.[509][510][511]

აშშ-ის მიერ დამტკიცდა სახლის ტესტის ნაკრების გამოყენება (გადაუდებელი გამოყენების ავტორიზაციის ფარგლებში), რომელიც შედეგს 30 წუთის ფარგლებში უზრუნველყოფს. ტესტი ავტორიზებულია თვითტესტირებისთვის, შედეგების სწრაფი მიღების მიზნით.[570]

შედეგი

დადებითია SARS-CoV-2 ვირუსის რნმ-ზე.

ტესტი
შედეგი
ტესტი

ფილტვის ულტრაბგერა ზოგიერთ ცენტრში გამოიყენება დიაგნოსტიკური ინსტრუმენტის სახით, როგორც რენტგენის და გულმკერდის კომპიუტერული ტომოგრაფიის ალტერნატივა. მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს მხოლოდ ძალიან დაბალი სიზუსტის მტკიცებულებები, შეიძლება დაგვეხმაროს დამატებითი ან ალტერნატიული რადიოლოგიური კვლევის სახით.[494]

ულტრაბგერის დადებითი მახასიათებლებია: მობილობა, ადგილზე შეფასების შესაძლებლობა, სამედიცინო პერსონალის დაბალი ექსპოზიცია, მარტივი სტერილიზაცია, მაიონიზებელი რადიაციის არარსებობა, განმეორება მარტივია შემდგომი მართვისას. შეიძლება უფრო მარტივად ხელმისაწვდომი იყოს რესურსებით ღარიბ პირობებში. თუმცა, ასევე გააჩნია შეზღუდვები (მაგ., ვერ საზღვრავს დაზიანების ქრონიკულობას) და შესაძლოა საჭირო გახდეს ვიზუალიზაციის სხვა ხელსაწყოები.

B-ხაზები გამოხატულია COVID-19-ის დროს და გვხვდება ჯამური სიხშირით- 97%. პლევრის ხაზის პათოლოგიები გვხვდება 70%-იანი ჯამური სიხშირით. მიუხედავად იმისა, რომ აღნიშნული სურათი არ არის სპეციფიკური COVID-19-ისთვის, იმატებს დაავადების ალბათობა დამახასიათებელი კლინიკური გამოვლინების ფონზე. სხვა ნიშნებია: კონსოლიდაცია, პლევრის გასქელება, პლევრის ეფუზია.[512]

შესაძლოა გამოვიყენოთ ორსულებსა და ბავშვებში.[513][514]

BSTI: lung ultrasound (LUS) for COVID-19 patients in critical care areas external link opens in a new window

შედეგი

B- ხაზები; პლევრის ხაზის დარღვევები

ამ მასალის გამოყენება ექვემდებარება ჩვენს წესებს