პროგნოზი

სიკვდილობა

სიკვდილის წამყვანი მიზეზი არის სუნთქვის უკმარისობა, რომელიც მწვავე რესპირატორული დისტრესსინდრომითაა განპირობებული.[883] ჯამური სიკვდილობა მწვავე რესპირატორული დისტრესის გამო COVID-19-ის მქონე პაციენტებში არის 39%; თუმცა, ეს მაჩვენებელი ქვეყნებს შორის განსხვავდება (მაგ. ჩინეთი 69%, ირანი 28%, საფრანგეთი 19%, გერმანია 13%).[884]

<65 წლამდე ადამიანებში სიკვდილობის რისკი დაბალია პანდემიის ეპიცენტრებშიც კი. თანმხლები დაავადებების არმქონე, <65 წლამდე პირებში სიკვდილობა კიდევ უფრო დაბალია.[885]

ინფექციის ლეტალობის მაჩვენებელი

  • სიკვდილის შემთხვევების პროპორცია ყველა ინფიცირებულს შორის, მათ შორის იგულისხმება დადასტურებული, არადიაგნოსტირებული (მსუბუქი სიმპტომებით ან უსიმპტომოდ მიმდინარე) და აღურიცხავი შემთხვევები. ინფექციის ლეტალობის მაჩვენებელი უფრო ზუსტად გვანახებს, რამდენად ლეტალურია დაავადება, ვიდრე შემთხვევების ლეტალობის მაჩვენებელი.

  • 2020 წლის ოქტომბრისთვის, გლობალური მოსახლეობის დაახლოებით 10% შეიძლება დაინფიცირებული იყოს, საიდანაც, წინასწარი შეფასებებით ლეტალლბის საერთო მაჩვენებელი შეადგენს 0.15% - 0.2%-ს (0.03-0.04% <70 წლის ასაკის პირებში).[886]

  • აშშ დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრების ამჟამინდელი საუკეთესო ხელმისაწვდომი მონაცემებით, ინფექციის ლეტალობის მაჩვენებელი ასაკობრივად ასე გამოიყურება (10 სექტემბერი, 2020):[140]

    • 0 - 19 წელი – 0.003%

    • 20 - 49 წელი – 0.02%

    • 50 - 69 წელი – 0.5%

    • ≥70 წელი – 5.4%.

  • ამ მონაცემების თანახმად, ჯამური ინფექციის ლეტალობის მაჩვენებელი >70 წლის პირებში არის დაახლოებით 0.18%.

  • ინფექციის ლეტალობის მაჩვენებელი ვარიაბელურია გეოგრაფიული ადგილმდებარეობის მიხედვით. მეტა-ანალიზის ანგარიშის მიხედვით, ინფექციის ლეტალობის წერტილოვანი მაჩვენებელი სხვადასხვა მოსახლეობის მასშთაბით არის 0.68%, მაღალი ჰეტეროგენურობით (2020 წლის ივლისის მდგომარეობით). ეს მაჩვენებელი განსხვავდებოდა რეგიონებს შორის და მერყეობდა 0.17%-დან 1.7%-მდე.[887]

  • "Diamond Princess" საკრუიზო გემზე შექმნილი უნიკალური სიტუაცია იძლევა კარანტინში მყოფ პირებს შორის ინფექციის ლეტალობის მაჩვენებლის უფრო ზუსტად შეფასების საშუალებას. გემის ბორტზე ინფექციის ლეტალობის მაჩვენებელი 0.85% იყო. თუმცა, სიკვდილის ყველა შემთხვევა დაფიქსირდა 70 წელზე უფროსი ასაკის პაციენტებში, შესაბამისად, ინფექციის ლეტალობის მაჩვენებელი ახალგაზრდა, ჯანმრთელ მოსახლეობაში შეიძლება გაცილებით დაბალი იყოს.[888]

  • ამ მონაცემებს აქვს შეზღუდვები და სავარაუდოდ შეიცვლება მეტი მონაცემების/ინფორმაციის შეგროვების პარალელურად, პანდემიის მიმდინარეობისას.

სეროპრევალენტობის კვლევები

  • ინფექციის ლეტალობის მაჩვენებელი შეიძლება მიახლოებით გამოითვალოს სეროპრევალენტობის კვლევებიდან.

    • მსოფლიო მასშტაბით სეროპრევალენტობა მერყეობს 0.37%-დან 22.1%-მდე, ხოლო დაჯამებული შეფასება შეადგენს 3.38% (23 ქვეყნის მონაცემების საფუძველზე, 2020 წლის აგვისტოსთვის).[889]

    • დიდი ბრიტანეთი: სეროპრევალენტობა იყო 7.1%, UK Biobank-ის COVID-19 ანტისხეულების კვლევის მიხედვით. გადატანილი ინფექცია უფრო ხშირი იყო ლონდონში (10.4%), ყველაზე იშვიათი იყო ინგლისის სამხრეთ-დასავლეთში და შოტლანდიაში (4.4% ორივე შემთხვევაში).[890]

    • აშშ: 2020 წელს, ივლისი-სექტემბრის მონაცემების მიხედვით, მიიჩნევა, რომ მოსახლეობის 10%-ზე ნაკლებს აღენიშნება ორგანიზმში ანტისხეულები SARS-CoV2-ის მიმართ.[891] აშშ-ში სეროპრევალენტობის მონაცემები ხელმისაწვდომია 10 ლოკაციაზე. CDC: commercial laboratory seroprevalence survey data external link opens in a new window

    • ჩინეთი: სეროპრევალენტობა ვარირებს 3.2%-დან 3.8%-მდე ვუჰანში, იკლებს ჩინეთის სხვა ქალაქებში, ეპიცენტრიდან მოშორებით.[892]

  • კვლევების მიხედვით, ინფექციის პრევალენტობა გაცილებით უფრო მაღალია, ვიდრე ოფიციალურ მონაცემებში ჩანს, ვირუსი კი ნაკლებად ლეტალურია, ვიდრე თავდაპირველად ეგონათ.

შემთხვევათა ლეტალობის მაჩვენებელი (CFR)

  • განისაზღვრება, როგორც გარდაცვალების შემთხვევები გაყოფილი ჯამში აღწერილ შემთხვევებზე. აღნიშნული მაჩვენებელი მიკერძოებულია, რადგან ტესტირებას უფრო ხშირად იტარებენ მძიმე/ჰოსპიტალიზებული შემთხვევები.

  • ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის თანახმად, გლობალურად, ინფექციის შემთხვევების ლეტალობის მაჩვენებელი არის 2.3% (2020 წლის 15 დეკემბრის მდგომარეობით).[893] ეს ბევრად დაბალია, ვიდრე მძიმე მწვავე რესპირატორული სინდრომის გამომწვევი კორონავირუსის მაჩვენებელი (10%), და ახლო აღმოსავლეთის რესპირატორული სინდრომის მაჩვენებელი (37%).[45]

  • შემთხვევათა ლეტალობის მაჩვენებელი (CFR) ვარიაბელურია ქვეყნების მიხედვით.

    • ჩინეთში ჯამური შემთხვევათა ლეტალობის მაჩვენებელი (CFR) არის 1.4-2.3% (0.9% პაციენტებში, რომელთაც არ აქვთ თანმხლები დაავადებები).[4][894]

  • შემთხვევათა ლეტალობის მაჩვენებელი (CFR) იმატებს ასაკთან ერთად.

    • აშშ-ში, გარდაცვალების შემთხვევების უმეტესობა ≥65 წლის პაციენტებში ფიქსირდება. შემთხვევების ლეტალობის მაჩვენებელი ყველაზე მაღალია ≥85 წლის ასაკში (10-27%), შემდეგ 65-84 წლის სეგმენტში (3-11%), შემდეგ 55-64 წლის ასაკში (1-3%), ბოლოს კი 20-54 წლის ჯგუფში (<1%).[7]

    • ჩინეთში, გარდაცვალების შემთხვევების უმეტესობა ≥60 წლის პაციენტებში ფიქსირდება.[4] შემთხვევათა ლეტალობის მაჩვენებელი ყველაზე მაღალი იყო ≥80 წლის პაციენტებში (13.4%), შემდეგ 60-79 წლის ასაკში (6.4%), შემდეგ კი <60 წლამდე ჯგუფში (0.32%).[894]

    • იტალიაში, შემთხვევათა ლეტალობის მაჩვენებელი ყველაზე მაღალი იყო ≥80 წლის პაციენტებში (52.5%), შემდეგ 70-79 წლის ასაკში (35.5%), შემდეგ კი 60-69 წლამდე ჯგუფში (8.5%).[895]

    • სიკვდილობა იშვიათია ბავშვებში.[7][19] ერთ კვლევაში, ახალგაზრდების გარდაცვალების შემთხვევების 70% დაფიქსირდა 10-20 წლის პირებში, 20% 1-9 წლის ასაკში და 10% 1 წლამდე ბავშვებში.[896]

  • შემთხვევათა ლეტალობის მაჩვენებელი (CFR) იმატებს თანმხლები დაავადებების არსებობისას.

    • ჩინეთში სიკვდილობა კონცენტრირებული იყო თანმხლები დაავადებების მქონე პაციენტებში (10.5% გულსისხლძარღვთა დაავადებების დროს, 7.3% დიაბეტის დროს, 6.3% ქრონიკული რესპირატორული დაავადების დროს, 6% ჰიპერტენზიის დროს და 5.6% ავთვისებიანი სიმსივნის შემთხვევაში).[4]

  • შემთხვევათა ლეტალობის მაჩვენებელი (CFR) იმატებს დაავადების სიმძიმის პროპორციულად.

    • შემთხვევათა ლეტალობის მაჩვენებელი (CFR) ყველაზე მაღალია კრიტიკული დაავადების მქონე პაციენტებში (ვარირებს 26%-დან 67%-მდე).[4][897][898]

შემთხვევათა/ინფექციის ლეტალობის მაჩვენებლების შეზღუდვები

  • პანდემიის საწყის სტადიაზე აღნიშნული მაჩვენებლების გამოთვლა საკმაოდ რთულია, რადგან მონაცემების დაგროვებასთან ერთად სურათი იცვლება. სიხშირე უფრო მაღალია პანდემიის დასაწყისში და შემდეგ იკლებს, მეტი მონაცემის შეგროვების პარალელურად.[899]

  • ამჟამად არ არსებობს დადასტურებული შემთხვევის განსაზღვრება. განსაზღვრებები განსხვავებულია. შემთხვევის დასაფიქსირებლად, ზოგჯერ, ერთადერთ კრიტერიუმს პოლიმერაზას ჯაჭვური რეაქციის დადებითი შედეგი წარმოადგენს; თუმცა ამ ტესტის დადებითობა ყოველთვის არ ნიშნავს COVID-19-ს და არ ნიშნავს, რომ ადამიანი აუცილებლად ინფიცირებული ან ინფექციურია.[900][901]

  • კონკრეტულ დღეს აღრიცხული სიკვდილის შემთხვევების რაოდენობა შესაძლოა ზუსტად არ ასახავდეს იმ დღის რეალურ მონაცემს, სიკვდილის შემთხვევათა აღრიცხვაში დაყოვნებების გამო. ეს მოკლე ვადაში ართულებს გაგებას, რამდენად მცირდება სიკვდილის რიცხვი დროთა განმავლობაში.[902]

  • ზოგიერთ ქვეყანაში შეიძლება თვლიდნენ როგორც COVID-19-ის ფონზე გარდაცვლილ პაციენტებს, ასევე COVID-19-ის გამო გარდაცვლილ პაციენტებს. მაგალითად, იტალიაში, გარდაცვალების მოწმობების 12% აღნიშნავდა COVID-19-ს, როგორც გარდაცვალების მიზეზს, ხოლო 88% აღნიშნავდა თანმხლებ დაავადებებს.[899][903]

სიკვდილობის მაჩვენებელი ქვეყნების მიხედვით

  • გარდაცვალების შემთხვევების რაოდენობა (100 000 მოსახლეზე) განსხვავდება ქვეყნებს შორის:[904]

    • სამხრეთ კორეა – 0.7

    • იაპონია – 1.2

    • ავსტრალია – 3.3

    • გერმანია – 11.3

    • კანადა – 24.6

    • საფრანგეთი – 46.6

    • შვედეთი – 57.4

    • იტალია – 59.1

    • აშშ – 60.3

    • დიდი ბრიტანეთი – 62.6

    • ესპანეთი – 65.0

    • ბელგია – 86.8.

პროგნოზული ფაქტორები

პროგნოზული ფაქტორები, რომლებიც დაკავშირებულია დაავადების მძიმე ფორმის და ჰოსპიტალური სიკვდილობის გაზრდილ რისკთან:[905]

  • ხანდაზმული ასაკი

  • მამრობითი სქესი

  • მოწევა

  • თანხმლები დაავადებების (მაგ., ჰიპერტენზია, დიაბეტი, გულ-სისხლძარღვთა ან ცერებროვასკულური დაავადება, არითმიები, ფქოდ, დემენცია, ონკოლოგიური დაავადება) არსებობა

  • ქოშინი

  • ტაქიპნოე

  • ჰიპოქსემია

  • სუნთქვის უკმარისობა

  • ჰიპოტენზია

  • ტაქიკარდია

  • ლიმფოპენია

  • ლეიკოციტოზი

  • ნეიტროფილია

  • თრომბოციტოპენია

  • ჰიპოალბუმინემია

  • ღვიძლის, თირკმლის უკმარისობა ან გულის დაზიანება

  • ანთების მარკერების მომატება (C-რეაქტიული ცილა, პროკალციტონინი, ერითროციტების დალექვის სიჩქარე)

  • მომატებული ლაქტატდეჰიდროგენაზა

  • კრეატინ კინაზას მომატება

  • გულის მარკერების მომატება

  • D-დიმერის მომატება

  • ინტერლეიკინ-6-ის მომატება

  • კონსოლიდირებული ინფილტრატი ან პლევრული გამონაჟონი გულმკერდის ვიზუალიზაციით

  • ორგანოების უკმარისობის თანმიმდევრული შეფასების (SOFA) მაღალი ქულა.

ყველაზე ხშირი ფონური დაავადება გარდაცვლილთა შორის იყო ჰიპერტენზია, დიაბეტი და გულსისხლძარღვთა დაავადებები.[906]

არტერიული ჟანგბადის პარციალური წნევის და ჩასუნთქული ჟანგბადის თანაფარდობის (PaO₂/FiO₂) ≤200 მმ.ვწყ.სვ. მაჩვენებელი, ასევე სუნთქვის უკმარისობა ჰოსპიტალიზაციის დროს დამოუკიდებლად უკავშირდება ჰოსპიტალური სიკვდილობის მომატებულ რისკს.[907] იმ პაციენტების თითმქის ნახევარი, რომელმაც ჩაიტარა ინვაზიური მექანიკური ვენტილაცია, დაიღუპა. სიკვდილობის მაჩვენებელი უფრო მაღალი იყო >80 წლის ასაკის ხანდაზმულ პაციენტებში (84%) ≤40 წლის ასაკის პაციენტებთან შედარებით(48%).[908]

ხელახალი ჰოსპიტალიზაცია

106,000 პაციენტიდან დაახლოებით 9% ხელახლა ჰოსპიტალიზდა იმავე კლინიკაში გაწერიდან 2 თვის ფარგლებში. მრავლობითი რეჰოსპიტალიზაცია აღინიშნა პაციენტების 1.6%-ში. პაციენტის გაწერიდან რეჰოსპიტალიზაციამდე საშუალო ხანგრძლივობა შეადგენდა 8 დღეს. რეჰოსპიტალიზაციის დროს დაიღუპა პაციენტების 0.1%-ზე ნაკლები. რეჰოსპიტალიზაციის რისკფაქტორებია:[909]

  • ასაკი ≥65 წელი

  • ქრონიკული დაავადებების არსებობა (ფქოდ, გულის უკმარისობა, დიაბეტი, თირკმლის ქრონიკული დაავადება, სიმსუქნე)

  • COVID-19-ის მიზეზით პირველ ჰოსპიტალიზაციამდე 3 თვის ფარგლებში ჰოსპიტალიზაციის ფაქტი

  • გაწერა სპეციალიზებულ მოვლის დაწესებულებაში ან სახლის პირობებში მკურნალობა.

რეინფექცია

რეინფექციის შესახებ ინფორმაცია მწირია. RT-PCR-ის განმეორებითი დადებითობა პაციენტის გამოჯანმრთელებიდან 1-60 დღის შემდეგ მერყეობდა 7-23%-ს შორის ზოგიერთი კვლევის მიხედვით, სადაც მონაცემის დაჯამებული მაჩვენებელი 12%-ს შეადგენდა.[910] თავდაპირვლეად ხანგრძლივად დაავადებულ და ახალგაზრდა პაციენტებში უფრო ხშირი იყო განმეორებითად დადებითი პასუხი უკუნტრანსკრიპციის პოლიმერაზას ჯაჭვურ რეაქციაზე. განმეორებითი დადებითი პასუხი ნაკლებად სავარაუდოა დაავადების მძიმე ფორმის, დიაბეტის და ლიმფოციტების დაბალი დონის მქონე პაციენტებში.[911] უცნობია, აღნიშნულის მიზეზი არის რეინფექცია/რეციდივი ან ვირუსის პერსისტენტული გამოყოფა, თუ ტესტირების შედეგი გაწერისას იყო ცრუ-უარყოფითი.

კვლევებმა არაერთხელ დააფიქსირეს უკუტრანსკრიპციის პოლიმერაზას ჯაჭვური რეაქციის დადებითი პასუხი თავდაპირველი ინფექციიდან 90 დღემდე პერიოდის განმავლობაში; შესაბამისად, რეინფექციების ეს შემთხვევები, სავარაუდოდ, გახანგრძლივებული საწყისი ინფექციებია. მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ მიუხედავად ინფექციის დაწყებიდან 90 დღის ფარგლებში ვირუსის მუდმივი გამოყოფა დაფიქსირდა, რეპლიკაციის უნარის მქონე ვირუსი სიმპტომების გამოვლენიდან 10-20 დღის შემდეგ (დამოკიდებულია დაავადების ხარისხზე) ჯერჯერობით დაფიქსირებული არ არის.[912]

რეინფექციის ჭეშმარიტი შემთხვევები (განისაზღვრება, როგორც ინფექციის ორი ეპიზოდი, სულ მცირე 3 თვის ინტერვალის დაშორებით, რომელიც გამოწვეულია სხვადასხვა გენომური თანმიმდევრობის მქონე ვირუსის შტამებისგან) ფიქსირდება ჰონგ კონგში, ინდოეთში, ეკვადორსა და ბელგიაში.[913][914][915][916] რეინფექციის ორი შესაძლო შემთხვევა ფიქსირდება აშშ-შიც; თუმცა, მიუხედავად იმისა, რომ ორივე შემთხვევაში რეინფექციის გამომწვევი სხვა გენომური ვარიანტის მქონე შტამი იყო, ინფექციებს შორის ინტერვალი 2 თვეზე ნაკლებს შეადგენდა.[917][918]

იმუნიტეტი

იმუნური პასუხი, მისი ხანგრძლივობა, ზუსტად არ არის ცნობილი. თუმცა, გარკვეული მტკიცებულებების თანახმად, SARS-CoV-2-ით დაინფიცირების შემდეგ, ყალიბდება იმუნიტეტი, რომელიც ხელახალი დაინფიცირებისგან იცავს ადამიანს.[460][919][920][921][922]

ახალი კვლევების თანახმად, პაციენტების უმეტესობას უვითარდება ძლიერი და ფართო T-უჯრედული რეაქცია, როგორც CD4+, ასევე CD8+ უჯრედებით; ზოგიერთ პაციენტს აქვს მეხსიერების უჯრედების ფენოტიპი.[923] გამოუქვეყნებელი კვლევის მიხედვით აღმოჩნდა, რომ წვეროს იმუნოგლობულინი G (IgG) შედარებით სტაბილურია 6 თვის განმავლობაში, წვეროსთვის სპეციფიკური მეხსიერების B უჯრედები უფრო უხვად არის მე-6 თვის თავზე 1-ლ თვესთან შედარებით, ხოლო CD4+ და CD8+ T უჯრედების რაოდენობა იკლებს 3-5-თვიანი ნახევარდაშლის პერიოდით ზრდასრულებში (ძირითადად, მსუბუქი დაავადების მქონე), რომლებიც გამოჯანმრთელდნენ COVID-19-გან.[924] 12,000 სამედიცინო პერსონალზე ჩატარებული სხვა წინასწარი კვლევის შედეგად გამოვლინდა, რომ SARS-CoV-2-ის ინფექცია წარსულში, რომლის შედეგადაც სხეულში წარმოიქმნა ანტისხეულების პასუხი, პაციენტს რეინფექციიდან იცავდა 6 თვის განმავლობაში.[925] ეს მონაცემები ხელს უწყობს ვიფიქროთ, რომ შესაძლოა არსებობდეს პოტენციური ხანგრძლივვადიანი იმუნურობა.

იმუნური პასუხი SARS-CoV-2 -ზე მოიცავს როგორც უჯრედულ იმუნიტეტს, ასევე ანტისხეულების პასუხს. ადაპტაციური იმუნიტეტი SARS-CoV-2-ზე სავარაუდოდ ვითარდება ინფექციის პირველ 7-10 დღეში. მეხსიერების B უჯრედების და პლაზმაბლასტების ძლიერი რეაგირება ვლინდება ინფექციის ადრეულ ეტაპზე, იმუნოგლობულინი A (IgA) და IgM ანტისხეულები გამოიყოფა მე-5-მე-7 დღიდან, ხოლო IgG გამოიყოფა სიმპტომების გამოვლენიდან 7-10 დღის შემდეგ. IgA და IgM ტიტრები მცირდება დაახლოებით 28 დღეში, ხოლო IgG ტიტრის პიკი ფიქსირდება დაახლოებით 49 დღეში. T-უჯრედები პარალელურად აქტიურდება ინფექციის პირველ კვირაში. SARS-CoV-2-სპეციფიკური მეხსირების CD4+ და CD8+ T-უჯრედები პიკს აღწევს 2 კვირაში, მაგრამ ფიქსირდება ≥100 დღის განმავლობაში. ანტისხეულების და T-უჯრედების რეაგირება ინდივიდუალურად განსხვავდება და დამოკიდებულია დაავადების სიმძიმეზეც.[926] გამოუქვეყნებელი კვლევის მიხედვით აღმოჩნდა, რომ T-უჯრედული პასუხი შესაძლოა ჰქონდეს ზრდასრულთა უმრავლესობას, პირველადი ინფექციიდან 6 თვის შემდეგ.[927]

ფიქრობენ, რომ IgG-გამანეიტრალებელი ანტისხეულები, გამოჯანმრთელების შემდეგ, შეიძლება სწრაფად მცირდებოდეს სისხლში; თუმცა, ეს შეიძლება არ იყოს შემაშფოთებელი, რადგან ანტისხეულის დონე ყოველთვის იკლებს მწვავე ინფექციის შემდეგ. მთავარია ანტისხეულის ტიტრი, რომელიც მნიშვნელოვანია ხანგრძლივი პლაზმური უჯრედების ჩამოსაყალიბებლად და ხელახალი ინფიცირების საპრევენციოდ.[926] ანტისხეულები აღმოჩნდა შედარებით სტაბილური სულ მცირე 5 თვის განმავლობაში.[928]

ნიუ იორკში, კონვალესცენტური პლაზმის დონორების დიდი კოჰორტის ანალიზის თანახმად, მსუბუქი პაციენტების 99.5% სეროკონვერსიას გადის ავადმყოფობიდან 4 კვირაში. IgG ანტისხეულები ვითარდება სიმპტომების გამოვლენიდან 7-50 დღეში, ალაგებიდან 5-49 დღეში. ეს მიუთითებს, რომ მსუბუქი დაავადების მქონე პირებსაც შეიძლება ჰქონდეთ იმუნიტეტი.[929] თუმცა, ჩინეთში გამოკვლეულ პაციენტებში, გამანეიტრალებელი ანტისხეულების რაოდენობა SARS-CoV-2-ის წინააღმდეგ მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა.[930] არსებობს მონაცემები იმის შესახებ, რომ უსიმპტომო ადამიანს შეიძლება ჰქონდეს ინფექციისადმი უფრო დაბალი იმუნური რეაქცია; თუმცა, ეს ჯერ კიდევ არ უნდა დადასტურდეს.[931]

COVID-19-ის პანდემიამდე აღებული სისხლის ნიმუშების შესწავლამ აჩვენა, რომ ზოგიერთ ადამიანს უკვე ჰქონდა იმუნური უჯრედები, რომლებიც ამოიცნობენ SARS-CoV-2 ვირუსს. კვლევებში აღნიშნულია T-უჯრედული რეაქტიულობა SARS-CoV-2 ვირუსის წინააღმდეგ პაციენტების 20-50%-ში, რომელთაც ექსპოზიცია ვირუსზე არ ჰქონიათ.[932] ერთ-ერთი კვლევის მიხედვით, არაინფიცირებული ზრდასრულების დაახლოებით 5%-ს, ხოლო 6-16 წლის არაინფიცირებული ბავშვების დაახლოებით 62%-ს აღმოაჩნდა ანტისხეულები, რომლებსაც ჰქონდათ SARS-CoV-2-ის ამოცნობის უნარი.[933] ეს შეიძლება იყოს ჭეშმარიტი იმუნური მეხსიერების შედეგი, რომელიც სხვა კორონავირუსების გადატანის შემდეგ შემუშავდა, ან სხვა უცნობი, ცხოველური კორონავირუსების საპასუხოდ ჩამოყალიბდა. თუმცა, აუცილებელია დამატებითი კვლევების ჩატარება ადამიანებში SARS-CoV-2-ის წინააღმდეგ წინასწარ არსებული იმუნიტეტის შესასწავლად.

ამ მასალის გამოყენება ექვემდებარება ჩვენს წესებს