დისკუსია პაციენტთან

ზოგადი პრევენციული ზომები

  • დაიბანეთ ხელები ხშირად, საპნითა და წყლით, სულ მცირე 20 წამის განმავლობაში ან გამოიყენეთ სპირტზე დაფუძნებული სადეზინფექციო საშუალება (რომელიც სულ მცირე 60% სპირტს შეიცავს), განსაკუთრებით საჯარო სივრცეში ყოფნის შემდეგ, ცხვირის მოხოცვის შემდეგ ან დახველების/დაცემინების შემდეგ. თავი აარიდეთ დაუბანელი ხელით თვალებზე, ცხვირზე, პირზე შეხებას.

  • მოერიდეთ ადამიანებთან ახლო კონტაქტს (შეინარჩუნეთ სულ მცირე 1-მეტრიანი [3 ფუტი] დისტანცია), ხელის ჩამორთმევას, განსაკუთრებით მათთან, ვინც ავად არის, აღენიშნება ცხელება, ახველებს ან აცემინებს. აღსანიშნავია, რომ რეკომენდებული დისტანცია განსხვავდება ქვეყნებს შორის (მაგ., აშშ და დიდი ბრიტანეთი 2 მეტრს [6 ფუტს] აწესებენ), ამიტომ უნდა გაეცნოთ ადგილობრივ მითითებებს

  • დაიცავით სასუნთქი გზების ჰიგიენა (დაიფარეთ პირი და ცხვირი დახველების ან დაცემინების დროს, დაუყოვნებლივ გადააგდეთ ხელსახოცი დახურულ სანაგვე ყუთში და დაიბანეთ ხელები).

  • დარჩით სახლში, თუ ხართ ავად, თუნდაც მსუბუქი სიმპტომების შემთხვევაში, სანამ არ გამოკეთდებით (გარდა სამედიცინო დახმარების მოთხოვნის საჭიროებისა)

  • ყოველდღიურად გაწმინდეთ და დეზინფექცია ჩაუტარეთ ზედაპირებს, რომლებსაც ხშირად ეხებით (მაგ., ჩამრთველები, სახელურები, კარადების ზედაპირები, ტელეფონები და ა.შ.).[342][343]

  • BMJ Learning: Covid-19 – handwashing technique and PPE videos external link opens in a new window

სახის ნიღბები

  • სარწმუნო ხარისხის მტკიცებულებების ნაკლებობის მიუხედავად, ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის რეკომენდაციაა, რომ იქ, სადაც ფიქსირდება თემური ან კლასტერული ტრანსმისიის დადასტურებული ან საეჭვო შემთხვევა, მოსახლეობამ ატაროს არასამედიცინო ნიღაბი შემდეგ გარემოებებში: შენობის შიგნით ან მის გარეთ, როდესაც ვერ ხერხდება ფიზიკური დისტანციის დაცვა; შენობის შიგნით არასათანადო ვენტილაციის პირობებში, ფიზიკური დისტანცირების განურჩევლად; სიტუაციებში, სადაც ფიზიკური დისტანციის შენარჩუნება ვერ ხერხდება, ხოლო პირს აქვს მძიმე გართულებების მაღალი რისკი (მაგ. ხანდაზმული ასაკი, თანმხლები დაავადება). პაციენტზე მზრუნველმა ან საეჭვო და დადასტურებული შემთხვევის მქონე პაციენტთან მცხოვრებმა პირმა უნდა ატაროს სამედიცინო ნიღაბი იმავე ოთახში ყოფნის დროს, განურჩევლად იმისა, აქვს თუ არა პაციენტს სიმპტომები. 5 წლამდე ასაკის ბავშვებმა წყაროს კონტროლის მიზნით ნიღაბი არ უნდა ატარონ. რისკზე დაფუძნებული მიდგომა რეკომენდებულია 6-11 წლის ასაკის ბავშვებში. განსაკუთრებული მიდგომებია საჭირო იმუნოკომპრომისული ბავშვებისთვის, ასევე ზოგიერთი დაავადების, განვითარების დარღვევების ან შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ბავშვებისთვის. ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის რჩევაა, რომ ადამიანმა არ ატაროს სახისნ იღაბი ძლიერი ინტენსივობის ფიზიკური დატვირთვის დროს. მხოლოდ ნიღაბი საკმარის დაცვას არ უზრუნველყოფს. საჭიროა მისი გამოყენება ინფექციის პრევენციისა და კონტროლის სხვა ზომებთან ერთად, როგორებიცაა ხელის ჰიგიენის რეგულარული დაცვა და სოციალური დისტანცირება.[97]

  • WHO: coronavirus disease (COVID-19) advice for the public – when and how to use masks external link opens in a new window

  • Public Health England: how to make a cloth face covering external link opens in a new window

  • CDC: use of masks to help slow the spread of COVID-19 external link opens in a new window

მგზავრობასთან დაკავშირებული რჩევები

შინაური ცხოველები

  • ამ დროისთვის, არ არსებობს მტკიცებულებები, რომ კომპანიონი ცხოველები (მათ შორის შინაური და სხვა ცხოველები) მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ COVID-19-ის გავრცელებაში. მიჩნეულია, რომ ცხოველებიდან ადამიანზე დაავადების გავრცელების რისკი ძალიან დაბალია. არ არსებობს მტკიცებულება, რომ ვირუსი ადამიანზე შეიძლება გავრცელდეს კომპანიონი ცხოველის კანიდან ან ბეწვიდან.[1065]

  • შინაური ცხოველების ძალიან მცირე რაოდენობაა აღრიცხული, რომლებიც დაინფიცირდნენ დადასტურებული COVID-19-ის მქონე ადამიანებთან ახლო კონტაქტის შემდეგ; თუმცა, აშშ-ში ტესტი ათასობით ცხოველს ჩაუტარდა, რომელთაგან დადებითი პასუხი არცერთს არ გამოვლენია. არსებობს მტკიცებულება იმის შესახებ, რომ კატა და ქრცვინი ძლიერ მოწყვლადია მძიმე მწვავე რესპირატორული სინდრომის კორონავირუსი 2-ის (SARS-CoV-2) ინფექციის მიმართ, ხოლო ძაღლებს და მსხვილფეხა საქონელს აქვთ დაბალი მიმღებლობა ან საერთოდ არ არიან მოწყვლადნი. ვირუსის ტესტზე დადებითი პასუხი აღმოაჩნდათ დიდი ზომის გამომწყვდეულ ცხოველებს კატისებრთა ოჯახიდან (ლომი, ვეფხვი და პუმა), სიმპტომურ ადამიანებთან კონტაქტის შემდეგ. ვირუსი ასევე დაფიქსირდა ფერმებში მცხოვრებ წაულებში. როდესაც ვირუსი ხვდება ფერმაში, იგი შესაძლოა გავრცელდეს წაულაზე, ხოლო წაულამ ვირუსი შეიძლება ფერმის სხვა ცხოველებს გადასდოს. არსებობს ვარაუდი, რომ ამ გარემოში, წაულას ინფექციის გადატანა ადამიანზეც შეუძლია.[1066][1067][1068][1069] ასევე დაფიქსირებულია კატებს შორის ტრანსმისიის შემთხვევები.[1070]

  • პაციენტებს უნდა ურჩიოთ, შეზღუდონ კონტაქტი შინაურ და სხვა ცხოველებთანაც, განსაკუთრებით სიმპტომურ ფაზაში. ურჩიეთ ხალხს, არ დაუშვან ცხოველების ურთიერთობა სახლის გარეთ სხვა ადამიანებთან ან ცხოველებთან. თუ ოჯახის წევრი ავად გახდება, უზრუნველყავით მისი იზოლირება ყველასგან, მათ შორის ცხოველებისგან.[1071]

  • CDC: coronavirus disease 2019 (COVID-19) – pets and other animals external link opens in a new window

ათლეტები და ფიზიკურად აქტიური პირები

  • ურჩიეთ ინფექციაზე დადებითი შედეგის მქონე ასიმპტომურ პაციენტებს, არ დაიტვირთონ ფიზიკურად ტესტირების შედეგიდან 2 კვირის განმავლობაში და ეტაპობრივად განაახლონ აქტივობა მედპერსონალის გუნდის მითითებების შესაბამისად. მსუბუქი სიმპტომების მქონე, ტესტზე დადებით პაციენტებს ურჩიეთ, არ დაიტვირთონ ფიზიკურად სიმპტომების ალაგებიდან სულ მცირე 2 კვირის განმავლობაში და განაახლონ აქტივობა მხოლოდ სრული კარდიოლოგიური შემოწმების შემდეგ. თუ კარდიოლოგიური მონაცემები ნორმაშია, შესაძლებელია განვიხილოთ აქტივობის ეტაპობრივი განახლება მედპერსონალის გუნდის მითითებების შესაბამისად, მჭიდრო მონიტორინგის პირობებში.[1072]

  • გზამკვლევი ბავშვებისთვის COVID-19-დან გამოჯანმრთელების შემდეგ სპორტულ აქტივობებთან დაბრუნების შესახებ ხელმისაწვდომია ამერიკის პედიატრიის აკადემიიდან:

წყაროები

აღნიშნული მასალა უნდა გამოიყენოთ disclaimer მიხედვით