გულის უკმარისობა დაქვეითებული განდევნის ფრაქციით

გულის უკმარისობა (HF) არის კომპლექსური კლინიკური სინდრომი რომელიც გამოწვეულია გულის ნებისმიერი სტრუქტურული ან ფუნქციური დარღვევით,რომელიც აქვეითებს პქრკუჭების სისხლით ავსების და სისხლის გამოდევნის უნარს .

დაქვეითებული განდევნის ფრაქციით მიმდინარე გულის უკმარისობა(HFrEF ) - სიმპტომები და ნიშნები ვითარდება, როცა მარცხენა პარკუჭის განდევნის ფრაქცია(LVEF) არის < 40%-ზე.

გულის უკმარისობა მსუბუქად დაქვეითებული განდევნის ფრაქციით, როცა გულის უკმარისობა LVEF-ით 41%-დან 49%-მდე

ეს არის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დიდი და მზარდი პრობლემა. ეს არის გულსისხლძარღვთა სისტემის ერთადერთი დაავადებაა, რომლის სიხშირე და გავრცელებაც იზრდება, ნაწილობრივ მოსახლეობის დაბერების გამო,ნაწილობრივ კი იმის გამო, რომ კარდიოვასკულური დაავადებების გაუმჯობესებული მკურნალობა ამცირებს ადრეულ ეტაპზე სიკვდილობას, მაგრამ შეიძლება გამოიწვიოს კარდიული ისეთი ცვლილებები, რომლებსაც შედეგად მოჰყვება გულის უკმარისობა.

დაავადება უმეტესად გამოვლინდება ქოშინით და სისუსტით, ამ დროს ქვეითდება ფიზიკური დატვირთვის მიმართ ამტანობას; ასევე ვლინდება სითხის შეკავებით, რასაც შედეგად მოჰყვება შეგუბება და პერიფერიული შეშუპება.

პაციენტის შეფასების ერთადერთ ყველაზე ღირებულ დიაგნოსტიკურ ტესტს წარმოადგენს კომპლექსური ორგანზომილებიანი ექოკარდიოგრაფია დოპლეროგრაფიით. B ტიპის ნატრიურეზული პეპტიდების გაზომვა შეიძლება სასარგებლო იყოს პაციენტის თავდაპირველი შეფასებისას.

მკურნალობა, რომელსაც დადასტურებული დადებითი ეფექტი აქვს პაციენტების გადარჩენის თვალსაზრისით, მოიცავს აგფ ინჰიბიტორებს, ანგიოტენზინ-რეცეპტორების ბლოკერებს, ბეტა ბლოკერებს, ალდოსტერონის ანტაგონისტებს, ჰიდრალაზინს და ნიტრატებს, გულის რესინქრონიზაციის თერაპიას და კარდიოვერსიული დეფიბლირატორის იმპლანტებს.

გულის უკმარისობა არის ისეთი მდგომარეობა, როცა გულს არ შეუძლია სისხლის საკმარისად განდევნა ორგანიზმის საჭიროების დასაკმაყოფილებლად, დიასტოლური წნევის გაზრდის გარეშე. ის შეიძლება შედეგად მოჰყვეს გულის ნებისმიერ დაავადებას, რომელიც მოქმედევს პარკუჭების სისტოლურ ან დიასტოლურ ფუნქციაზე ან ორივეზე. HF-ის უნივერსალური განმარტება, რომელიც შემოთავაზებულია 2021 წელს ამერიკის გულის უკმარისობის საზოგადოების, ევროპის კარდიოლოგიის საზოგადოების გულის უკმარისობის ასოციაციის და იაპონური გულის უკმარისობის საზოგადოების მიერ, აღწერს HF-ს, როგორც „კლინიკურ სინდრომს სიმპტომებით და/ან ნიშნებით გამოწვეული გულის სტრუქტურული და/ან ფუნქციური ანომალია და დადასტურებული ნატრიურეზული პეპტიდების მომატებული დონეებით და/ან ფილტვების ან სისტემური შეშუპების ობიექტური მტკიცებულებებით“.[1]Bozkurt B, Coats AJ, Tsutsui H, et al. Universal definition and classification of heart failure: a report of the Heart Failure Society of America, Heart Failure Association of the European Society of Cardiology, Japanese Heart Failure Society and Writing Committee of the Universal Definition of Heart Failure. J Card Fail. 2021 Apr 1;27(4):387-413. https://www.onlinejcf.com/article/S1071-9164(21)00050-6/fulltext http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/33663906?tool=bestpractice.com

კლინიკურ პრაქტიკაში ტერმინი „გულის შეგუბებითი უკმარისობა“ ჩვეულებრივ გამოიყენება იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც აქვთ ქოშინი და ნატრიუმის და წყლის პათოლოგიური შეკავება, რაც იწვევს შეშუპებას. თუმცა, ტერმინი „შეგუბებითი“ ამოღებულია უნივერსალური განმარტებიდან, როგორც შეხსენება, რომ არსებობს სიმპტომებისა და ნიშნების ფართო სპექტრი,როცა პაციენტს დაუსვეს HF დიაგნოზი.[1]Bozkurt B, Coats AJ, Tsutsui H, et al. Universal definition and classification of heart failure: a report of the Heart Failure Society of America, Heart Failure Association of the European Society of Cardiology, Japanese Heart Failure Society and Writing Committee of the Universal Definition of Heart Failure. J Card Fail. 2021 Apr 1;27(4):387-413. https://www.onlinejcf.com/article/S1071-9164(21)00050-6/fulltext http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/33663906?tool=bestpractice.com

გულის უკმარისობა სხვადასხვა კლინიკურ ვარიანტებს მოიცავს, დაწყებული მარცხენა პარკუჭის ნორმალური განდევნის ფრაქციით(LVEF ≥50%) დამთავრებული მიოკარდიუმის კუმშვადობის დაქვეითებით (LVEF <40%).

LVEF-ზე დაყრდნობით, უნივერსალური განმარტება კლასიფიცირდება HF-ს შემდეგნაირად:[1]Bozkurt B, Coats AJ, Tsutsui H, et al. Universal definition and classification of heart failure: a report of the Heart Failure Society of America, Heart Failure Association of the European Society of Cardiology, Japanese Heart Failure Society and Writing Committee of the Universal Definition of Heart Failure. J Card Fail. 2021 Apr 1;27(4):387-413. https://www.onlinejcf.com/article/S1071-9164(21)00050-6/fulltext http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/33663906?tool=bestpractice.com

1. . გულის უკმარისობა HFშემცირებული განდევნის ფრაქციით (HFrEF): ნიშნები და სიმპტომები ვითარდება, როცა LVEF ≤40%.

2. HF მსუბუქად დაქვეითებული EF-ით (HFmrEF): HF LVEF-ით 41%-დან 49%-მდე.

3. HF შენარჩუნებული EF-ით (HFpEF): HF LVEF-ით ≥50%; ამის შესახებ მეტი ინფორმაციისთვის.იხ.   1.გულის უკმარისობა შენარჩუნებული განდევნის ფრაქციით.

4. HF გაუმჯობესებული EF-ით (HFimpEF):ბაზისური LVEF ≤40%, მზარდი LVEF ≥10 პუნქტით საწყის LVEF შედარებით დაგანმეორებითი გაზომვის LVEF>40%.

განვითარებადი HFგანისაზღვრება,როგორც HF მძიმე სიმპტომების/ნიშნების არსებობა მოსვენებულ მდგომარეობაში, განმეორებითი ჰოსპიტალიზაციის შემთხვევები, მიუხედავად იმისა,რომ იმყოფება მედიკამენტოზურ თერაპიაზე (GDMT), თუ ვითარდება რეფრაქტერობა ან აუტანლობა GDMT მიუხედავად მოწინავე მეთოდებით მკურნალობისა, განიხილება ტრანსპლანტაცია, მექანიკური სისხლის მიმოქცევის მხაედაჭერა ან პალიატიური მზრუნველობა.[1]Bozkurt B, Coats AJ, Tsutsui H, et al. Universal definition and classification of heart failure: a report of the Heart Failure Society of America, Heart Failure Association of the European Society of Cardiology, Japanese Heart Failure Society and Writing Committee of the Universal Definition of Heart Failure. J Card Fail. 2021 Apr 1;27(4):387-413. https://www.onlinejcf.com/article/S1071-9164(21)00050-6/fulltext http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/33663906?tool=bestpractice.com