მიდგომა

გულის უკმარისობა მეტწილად ხანდაზმული პირების დაავადებაა და ნებისმიერ ასაკში უფრო ხშირია მამაკაცებში.[4][8][17]

ძალიან მნიშვნელოვანია გულის სტრუქტურული და/ან ფუნქციური პათოლოგიის გამომწვევი მდგომარეობის იდენტიფიცირება, რადგან ზოგიერ მდგომარეობა, რომელიც იწვევს მარცხენა პარკუჭის დისფუნქციას, პოტენციურად განკურნებადი და/ან შექცევადია.[2] მიზეზის იდენტიფიცირების მცდელობისას შეიძლება გამოვლინდეს თანმხლები მდგომარეობებიც, რომლებიც შეიძლება ხელს უწყობდეს სიმპტომების განვითარებას ან იწვევდეს მათ გამწვავებას. თუმცა, ამ სინდრომის მქონე ბევრ პაციენტში გულის უკმარისობის მიზეზის დადგენა შეუძლებელია, ხოლო სხვა შემთხვევებში ფონური მდგომარეობა შეიძლება მკურნალობას არ დაექვემდებაროს.

რიგი მაპროვოცირებელი ფაქტორები იწვევს გულის ფუნქციის დაქვეითებას, რასაც შესაძლოა მოჰყვეს გულის მწვავე უკმარისობის ეპიზოდი. მაპროვოცირებელი ფაქტორების იდენტიფიცირება და მკურნალობა მნიშვნელოვან როლს თამაშობს პაციენტის მართვაში. მაპროვოცირებელი ფაქტორებია მარილის ჭარბი მიღება, რეჟიმის დაუცველობა (მედიკამენტების და დიეტის თვალსაზრისით), მიოკარდიუმის ინფარქტი, ფილტვის ემბოლია, არაკონტროლირებული ჰიპერტენზია, გულის არითმიები, ინფექცია, ჰიპოთირეოზი, თირკმლის დისფუნქცია, ალკოჰოლის და ნარკოტიკების მოხმარება.[1]

პაციენტის ანამნეზი

შესაძლო გამომწვევი ფაქტორების სურთულე და მრავალფეროვნება ნიშნავს, რომ პაციენტის ანამნეზის მრავალ ფაქტორს შეიძლება არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდეს. პაციენტი უნდა გამოიკითხოს ჰიპერტენზიის, შაქრიანი დიაბეტის, დისლიპიდემიის, თამბაქოს მოხმარების, კორონარული / სარქვლოვანი / პერიფერიული სისხლძარღვოვანი დაავადების, რევმატოიდული ცხელების, აუსკულთაციით გულზე შუილების ან გულის თანდაყოლილი დაავადების ანამნეზის, მიოპათიის პირადი ან ოჯახური ანამნეზის, შუასაყარის დასხივების და ძილის დროს ქოშინის ანამნეზის შესახებ. მედიკამენტების ანამნეზიუნდა მოიცავდეს ნარკოტიკების წარსულში ან ამჟამად მოხმარებას, ალკოჰოლის, ეფედრას მოხმარებას, ასევე ანტინეოპლაზმური აგენტების მიღებას, როგორიცაა ანთრაციკლინები, ტრასტუზუმაბი ან მაღალი დოზის ციკლოფოსფამიდი, რადგან გულის უკმარისობა შეიძლება განვითარდეს წლების შემდეგ დოქსორუბიცინის ან ციკლოფოსფამიდის მიმღებიდან. ანამნეზის შეგროვების და ფიზიკალური შეფასებისას განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს არაკარდიოლოგიურ დაავადებებს, როგორიცაა კოლაგენური სისხლძარღვოვანი დაავადებები, ბაქტერიული ან პარაზიტული ინფექციები, სიმსუქნე, ფარისებრი ჯირკვლის ჰიპერ- ან ჰიპოფუნქცია, ამილოიდოზი და ფეოქრომოციტომა.

უნდა შეგროვდეს დეტალური ოჯახური ანამნეზი, არა მხოლოდ ათეროსკლეროზული დაავადების მიმართ ოჯახური წინასწარგანწყობის დასადგენად, არამედ ნათესავებში კარდიომიოპათიის, უეცარი სიკვდილის, გამტარი სისტემის დაავადების და ძვლოვანი მიოპათიის შემთხვევების იდენტიფიცირებისთვის.

ქოშინი ფიზიკური დატვირთვისას ან მოსვენებულ მდგომარეობაში გულის მარცხენამხრივი უკმარისობის ყველაზე ხშირი სიმპტომია. უკმარისობის ზრდასთან ერთად შეიძლება განვითარდეს ქვემო კიდურების შეშუპება და მუცლის შებერილობა ასციტის გამო.

ფიზიკური გამოკვლევა

განსაკუთრებული ყურადღება უნდა დაეთმოს გულის უკმარისობის ძირითად ნიშნებს და სიმპტომებს. მათი არსებობა (და ხარისხი) შეიძლება გულის უკმარისობის სიმძიმესა და თანმხლებ დაავადებებზე იყოს დამოკიდებული.

ზოგადი გასინჯვით შეიძლება გამოვლინდეს ტაქიკარდია და ციანოზი. გულსისხლძარღვთა სისტემის მიზნობრივი შემოწმებით შეიძლება გამოვლინდეს მომატებული წნევა საუღლე ვენაში, შეშუპება კოჭ-წვივის სახსარში და გულის მწვერვალოს გადანაცვლება, რაც კარდიომეგალიაზე მიუთითებს. აუსკულტაციით ფილტვის ხიხინის ან კრეპიტაციის გარდა შეიძლება ისმინებოდეს S3 ჭენების რითმი, რომელსაც საპროგნოზო მნიშვნელობა აქვს.

შეიძლება გამოვლინდეს გულის უკმარისობის ფონური ეტიოლოგიის კლინიკური ნიშნები, როგორიცაა მაკროგლოსია და ნეიროპათია ინფილტრაციული კარდიომიოპათიის, ამილოიდოზის დროს; სიფერმკრთალე (ანემია); არარეგულარული პულსი (წინაგულოვანი ფიბრილაცია); სისტოლური შუილი აორტის სტენოზის დროს და შუა დიასტოლური შუილი მიტრალური სტენოზის დროს; ან თიროტოქსიკოზის გამოხატული ნიშნები. დიალიზზე მყოფ პაციენტებში ზოგჯერ ვლინდება დიდი ზომის არტერიოვენური ფისტულა, როგორც მაპროვოცირებელი ფაქტორი. თუმცა, კლინიკური გამოვლინებების ეტიოლოგიური გზების დეტალური განხილვა ცდება ამ თემის მასშტაბს.

კვლევები

ყველა პაციენტის საწყისი გამოკვლევა მოიცავს შემდეგს: ეკგ, გულ-მკერდის რენტგენოგრაფია, ტრანსთორაკული ექოკარდიოგრამა და საბაზისო ჰემატოლოგიური და სისხლის ბიოქიმიური ანალიზი, მათ შორის სისხლის საერთო ანალიზი, შრატის ელექტროლიტები (მათ შორის კალციუმი და მაგნიუმი), შარდოვანა და კრეატინინი, ღვიძლის ფუნქციური სინჯები და B ტიპის ნატრიურეზული პეპტიდი/თავის ტვინის N-ტერმინალური ნატრიურეზული პეპტიდი. ანემია და ლიმფოციტოზი გადარჩენის მცირე ალბათობის ძლიერი რისკ-ფაქტორები და პროგნოზული მარკერებია. ქოშინის მქონე პაციენტებში ნატრიურეზული პეპტიდის ბიომარკერის განსაზღვრა სასარგებლოა გულის უკმარისობის დიაგნოზის დასადასტურებლად ან გამოსარიცხად. თუმცა, პლაზმაში ნატრიურეზული პეპტიდების მომატებული დონე შეიძლება თან ახლდეს მრავალ კარდიოგენულ და არაკარდიოგენულ მდგომარეობას; შესაბამისად აუცილებელია საკითხის კლინიკური განსჯა.[79]

სისხლში გლუკოზის და ლიპიდების შემცველობის დადგენა და ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციური სინჯები სასარგებლოა ხშირი თანმხლები დაავადებების შესაფასებლად.

შემდგომი გამოკვლევები გულის უკმარისობის და ფუნქციური სტატუსის შეფასებაში გვეხმარება. ესენია: არაინვაზიური სტრეს-რადიოლოგია (გულსისხლძარღვთა მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია, სტრეს-ექოკარდიოგრამა, SPECT, PET), სტანდარტული ტესტირება დატვირთვით (ველოსიპედი ან სარბენი ბილიკი), კორონარული ანგიოგრამა, გულის კტ ანგიოგრაფია, გულსისხლძარღვთა ტესტი ვარჯიშით მაქსიმალური VO₂, 6-წუთიანი სიარულის ტესტი, მარცხენა და მარჯვენა გულის კათეტერიზაცია, ენდომიოკარდიული ბიოფსია. ტროპონინის სინჯი სარგებლიანია გულის ქრონიკულ უკმარისობაში რისკის შემდგომი სტრატიფიკაციისთვის, ვინაიდან ტროპონინის მომატებული დონე დაკავშირებულია მარცხენა პარკუჭის პროგრესირებად დისფუნქციასთან და გაზრდილ სიკვდილობასთან.[2][80] პაციენტებში გულის უკმარისობით, ხსნადი ST2 და გალექტინ-3 (მიოკარდიუმის ფიბროზის ბიომარკერები სიკვდილისა და ჰოსპიტალიზაციის პროგნოზული ფაქტორებია. ისინი ზრდიან ნატრიურეზული პეპტიდების პროგნოზულ ღირებულებას.[2]

კლინიკური ანამნეზის საფუძველზე შეიძლება ასევე ჩატარდეს აივ სკრინინგი, შემოწმდეს რკინის დონე და ტრანსფერინის სატურაცია უზმოდ, ჰემოქრომატოზის სკრინინგისთვის. გულის მაგნიტურ-რეზონანსული გამოკვლევა განსაკუთრებით სარგებლიანია მიოკარდიტის და ინფილტრაციული კარდიომიოპათიის კვლევისთვის. მრავალშრიანი კომპიუტერული ტომოგრაფია შეიძლება გამოიყენოთ მარცხენა პარკუჭის განდევნის ფრაქციის შესაფასებლად. აღმოჩნდა, რომ მარცხენა პარკუჭის განდევნის ფრაქციის შეფასების თვალსაზრისით, მრავალშრიან კომპიუტერულ ტომოგრაფიასა და მაგნიტურ რეზონანსულ ტომოგრაფიას შორის გაანსხვავება არ არის. ასევეა მრავალშრიან კომპიუტერულ ტომოგრაფიასა და ტრანსთორაკულ ექოკარდიოგრაფიას შორის.[81]

მრავალშრიანი კომპიუტერული ტომოგრაფია შეიძლება მეტად სარგებლიანი იყოს, ვინაიდან ერთდროულადაა შესაძლებელი განდევნის ფრაქციისა და კორონარული არტერიების დაავადების შეფასება.


ვენიპუნქტურა და ფლებოტომია - ანიმაციური დემონსტრაციავენიპუნქტურა და ფლებოტომია - ანიმაციური დემონსტრაცია

როგორ ჩავატაროთ ეკგ-ს ანიმაციური დემონსტრირებაროგორ ჩავატაროთ ეკგ-ს ანიმაციური დემონსტრირება

ამ მასალის გამოყენება ექვემდებარება ჩვენს წესებს