ანამნეზი და გასინჯვა

ძირითადი დიაგნოსტიკური ფაქტორები

საკვანძო ფაქტორებს მიეკუთვნება >65 წლის ასაკი, ცხოვრება სამედიცინო დაწესებულებებში, ფილტვის ობსტრუქციული დაავადება, ექსპოზიცია სიგარეტის კვამლთან, ალკოჰოლის ჭარბად მომხმარება, პირის ღრუს სუსტი ჰიგიენა და კონტაქტი ბავშვებთან.

ჩვეულებრივ არის. ნაკლები სიხშირით გვხვდება ხანდაზმულებში.

ჩვეულებრივ არის. ნაკლები სიხშირით გვხვდება ხანდაზმულებში.

ჩვეულებრივ არის.

დაკავშირებულია ბაქტერემიასთან ამბულატორიულ პაციენტებში.

ასიმეტრიული სუნთქვითი ხმიანობა, პლევრული ხახუნი, ეგოფონია (აუსკულტაციის დროს გაძლიერებული რეზონანსის მქონე ხმიანობა), და ისმის გაძლიერებული ვიბრაცია.

სხვა დიაგნოსტიკური ფაქტორები

მიუთითებს კონსოლიდაციაზე და/ან პლევრულ გამონაჟონზე.

არასპეციფიკური სიმპტომია, რომელიც ხშირად აღინიშნება.

არასპეციფიკური სიმპტომია, რომელიც ხშირად აღინიშნება.

ზოგადად ხშირი არაა, მაგრამ ხშირად აღინიშნება ხანდაზმულ პაციენტებში.

რისკფაქტორები

ინციდენტობა მნიშვნელოვნად იზრდება ასაკთან ერთად. საკმაოდ ხანდაზმული ასაკი უკავშირდება CAP-ით განპირობებულ მაღალ სიკვდილობას.[35]

პნევმონიით ჰოსპიტალიზებული ყველა პაციენტის დაახლოებით 10-18 % არის მოხუცებულთა სახლის მცხოვრები. სიკვდილობამ ამ პაციენტებში შესაძლოა მიაღწიოს 55%-ს.[36][37] მოხუცებულთა სახლის პაციენტები, ვისაც უვითარდება პნევმონია, ტრადიციულად მოიაზრება, რომ აქვთ სამედიცინო მომსახურებასთან ასოცირებული პნევმონია (HCAP) და არა CAP. თუმცა, ამ განმარტებამ კრიტიკა დაიმსახურა, რადგანაც ის ვერ განასხვავებს პაციენტებს, რომლებიც რეზისტენტული პათოგენების რისკის ქვეშ არიან და თითოეული პაციენტი უნდა გამოვიკვლიოთ ინდივიდუალურად.

დაკავშირებულია CAP-ის 2-4-ჯერ მომატებულ რისკთან.[5] CAP-ის მქონე პაციენტებში ჩატარებული ერთ-ერთი კვლევის მონაცმებით შედარება განხორციელდა იმ პაციენტების გამოსავალთან, რომლებსა ქონდათ ან არ ქონდათ ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება და აღმოჩნდა, რომ COPD -ის არსებობა არ იყო დაკავშირებული სიკვდილობის რისკფაქტორთან.[38]

პათოგენური ბაქტერიებით კოლონიზაცია ხშირია მწეველებში და წარმოადგენს ფილტვების ინფექიციების, განსაკუთრებით პნევმოკოკური პნევმონიის, გაძლიერებულ რისკს.[39] ბაქტერიული პნევმონიის ერთ-ერთი კვლევით აღმოაჩინეს, რომ აივ-ინფიცირებულ მწეველებს პნევმონიის განვითარების >80%-ით უფრო მაღალი რისკი ქონდათ, ვიდრე მათ, ვისაც არასოდეს მოუწევია.[11][40] სხვა კვლევამ აჩვენა, რომ მიმდინარე მწეველებს, რომლებსაც აქვთ პნევმოკოკური CAP, ხშირად უვითარდებათ მძიმე ფორმის სეფსისი და საჭიროებს ჰოსპიტალიზაციას ახალგაზრდა ასაკში, მიუხედავად უფრო ნაკლები თანმხლები მდგომრეობებისა ხანდაზმულებთან შედარებით.[41] პასიური მოწევა სახლში CAP -ის რისკფაქტორია 65 წლის ან უფროსი ასაკის ადამიანებისთვის.[42]

არსებობს აშკარა მტკიცებულება, რომ ალკოჰოლის მოხმარება ზრდის CAP-ის რისკს. 14 კვლევის მეტა-ანალიზმა აჩვენა, რომ ადამიანები, რომლებიც ალკოჰოლს მოიხმარდნენ ზოგადად ან უფრო მეტი რაოდენობით, CAP-ის 83%-ით უფრო მაღალი რისკი აქვთ იმ ადამიანებთან შედარებით, რომლებიც ალკოჰოლს საერთოდ ან უფრო დაბალი რაოდენობით მოიხმარდნენ (1.83-ის ფარდობითი რისკი).[43] ყოველდღიურად 24გ, 60გ და 120 გ სუფთა ალკოჰოლის მოხმარება იწვევს ფარდობით რისკს 1.12 (95% CI, 1.02-1.23), 1.33 (95% CI, 1.06-1.67), და 1.76 (95% CI, 1.13-2.77) CAP -ის ინციდენტობისთვის, შესაბამისად, არამსმელებთან შედარებით.[44]

პირის ღრუს და რესპირატორული ბაქტერიები ღრძილების ფოლაქებზე გამოიყოფა ნერწყვში და შესაძლოა მათი ასპირაცია მოხდეს ქვედა სასუნთქ გზებში, რაც გამოიწვევს ინფექციას. ასპირაციული პნევმონია ერთ-ერთი ყველაზე სერიოზული პრობელმაა ხანდაზმულ პაციენტებში. არსებობს დაბალი ხარისხის მტკიცებულება, რომ პირის ღრუს პროფესიული მოვლა (მაგ. კბილების გახეხვა, გაწმენდა, პროტეზების რეცხვა, პირის გამოვლება) ამცირებს ხანდაზმულთა სახლში პნევმონიით გამოწვეულ სიკვდილობას პირის ღრუს ჩვეულებრივ მოვლასთან შედარებით.[45]

CAP არის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული გვერდითი მოვლენა, რომელიც დაკავშირებულია პროტონული-ტუმბოს ინჰიბიტორების გამოყენებასთან.[46] ფიქრობენ, რომ ეს დაკავშირებულია კუჭის მჟავას სეკრეციის შემცირებასთან, რაც ამარტივებს ზედა სასუნთქ გზებში პათოგენების კოლონიზაციას. ამ პრეპარატების ამბულატორიული გამოყენება 1,5-ჯერ ზრდის CAP-ის რისკს.[47] H2 რეცეპტორების ანტაგონისტები შეიძლება ასევე ასოცირდებოდეს CAP– ის მომატებულ რისკთან.[48]

ბავშვებთან რეგულარული კონტაქტი დაკავშირებულია CAP -ის მომატებულ რისკთან.[49] ორმა სტუდენტმა აღნიშნა, რომ ბავშვების არსებობა სახლში ზრდის მისადაგებულ შანსების თანაფარდობას 1.00-დან ოჯახის წევრებისთვის ბავშვების გარეშე 3.2-მდე[50] ან 3.41-მდე[51] შინაურებისთვის 3 ან მეტი ბავშვის არსებობისას.

დაკავშირებულია CAP-ის რისკის საშუალოდ მომატებასთან. ძირითადი მიზეზებია ასპირაციის, ჰიპერგლიკემიის, დაქვეითებული იმუნიტეტის, ფილტვების დარღვეული ფუნქციის და თანაარსებული ავადობის მომატებული რისკები.

ერთ-ერთმა კვლევამ აღმოაჩინა, რომ დიაბეტი (1-ელი და მე-2 ტიპის) პნევმონიასთან დაკავშირებული ჰოსპიტალიზაციის რისკ-ფაქტორი იყო. სხვა კვლევის მიხედვით[52] წინმსწრები დიაბეტი დაკავშირებული იყო სიკვდილობის მაღალ რისკთან CAP-ით განპირობებული ჰოსპიტალიზაციის შემდეგ შედარებით იმ პაციენტებტან, ვინც ჰოსპიტალიზებული იყო არაინფექციური დაავადებების გამო.[53] მძიმე ფორმის პნევმოკოკური ბაქტერემიის რისკი ასევე მაღალია დიაბეტურ პაციენტებში.[54]

CAP-ის მქონე პაციენტებში სიკვდილობის მნიშნველოვანი რისკფაქტორია.[55][56]

ცნობილია, რომ ბატერიული ინფექციები ვლინდება ციროზის მქონე ჰოსპიტალიზებული პაციენტების 32-34%-ში და ამ ინფექციების დაახლოებით 15%-ს შეადგენს პნევმონია (ამ პაციენტების ინფექციის მესამე ყველაზე ხშირი მიზეზი).[57] ერთ-ერთი კვლევით გამოვლინდა, რომ ღვიძლის ქრონიკული დაავადება ფილტვისმიერი გართულებების რისკფაქტორია პაციენტებში, რომლებიც ჰოსპიტალიზებულნი არიან პნევმოკოკური პნავმონიის გამო.[58]

რეტროსპექტიული კვლევით დადგინდა, რომ ოპიოიდები, განსაკუთრებით იმუნოსუპრესიული თვისებების მქონე ან მაღალი დოზებით, დაკავშირებულია CAP-ის მომატებულ რისკთან ადამიანებში აივ ინფექციით ან მის გარეშე.[59]

აღნიშნული მასალა უნდა გამოიყენოთ disclaimer მიხედვით