ურგენტული საკითხები

იხ. დიფერენციული დიაგნოზები დამატებითი დეტალებისთვის

ქრონიკული ხველა, როგორც ერთადერთი სიმპტომი, ჩვეულებრივ გრძელდება თვეობით და წლობით გამოვლენამდე და ჩეულებრივ, არ წარმოადგენს სასწრაფო სამედიცინო ჩვენებას. უფრო სწრაფი და დეტალური შეფასება (და არა ემპირიული მკურნალობა) უნდა ჩატარდეს თუ ვლინდება სხვა სიმპტომები (როგორიცაა დისპნოე, ჰემოფთიზი, წონის კლება, ცხელება ან გულმკერდის ტკივილი) ან პაციენტი იმუნოსუპრესულ მდგომარეობაშია.

ფილტვის კარცინომა

ხველა ფილტვის კიბოს ყველაზე ხშირი სიმპტომია და შეიძლება თან ახლდეს წონის კლება, ჰემოფთიზი, ტკივილი გულმკერდის არეში, დისპნოე და ხმის ჩახრინწვა.[19] პაციენტებს შეიძლება აღენიშნოთ არასპეციფიკური სიმპტომები, როგორიცაა დაღლილობა და ანორექსია. ფილტვის კიბო მეტად სავარაუდოა აქტიურ ან წარსულში მწეველებში. დიაგნოზი დასტურდება რენტგენოგრაფიით და პათანატომიით. მკურნალობა შეიძლება მოიცავდეს ქირურგიას, ქიმიოთერაპიას და რადიოთერაპიას.

ასთმა

ქრონიკული ხველა, რომელსაც დაერთვის ეპიზოდური ქოშინი, მსტვინავი სუნთქვა და მოჭერის შეგრძნება გულმკერდის არეში, და სიმპტომები ძლიერდება ღამის საათებში, ალერგენების, სიცივის ან კვამლის ზემოქმედების შედეგად, შეიძლება მიუთითებდეს ასთმაზე. ასთმის დროული დიაგნოსტიკა მნიშვნელოვანია გამწვავების რისკის შესამცირებლად და სასუნთქი გზების რემოდელირების სტიმულირებისთვის.[20]

დიაგნოსტიკა ტარდება სტრუქტურული კლინიკური შეფასებით, რომლითაც შეიძლება გამოვლინდეს სიმპტომები და სიმპტომების ვარიაბელობა, ბრონქოკონსტრიქციის კლინიკური ნიშნები, სასუნთქი გზების ობსტრუქცია და ობსტრუქციის შექცევადობა, იდეალურ შემთხვევაში დასტურდება პიკური დინების შედეგების ვარიაბელობით.[21]

ასთმის გამწვავებისას ბრონქოდილატორები და კორტიკოსტეროიდები უნდა გამოიყენოთ სასუნთქი გზების ობსტრუქციის შესამსუბუქებლად. გამწვავებების მძიმე ფორმები ხშირად საჭიროებს დამატებით მკურნალობას, მათ შორის ჟანგბადს, მაგნიუმს და, რიგ შემთხვევებში, მექანიკურ ვენტილაციას.[22] თუ ასთმა დიაგნოზის მომენტში ცუდად კონტროლირდება, პერორალური კორტიკოსტეროიდების მოკლე კურსი შეიძლება გამოიყენოთ საინჰალაციო კორტიკოსტეროიდების დაწყებამდე.[21]

პნევმონია

შეიძლება მოყვეს ქრონიკული ხველის პროდრომს. როგორც წესი, ვლინდება ხველის ცვლილებით, ნახველის ჩირქოვანების ცვლილებით და ცხელებით. უფრო იშვიათად, ვლინდება ჰემოფთიზი, ტკივილი გულმკერდის არეში და დისპნოე. დიაგნოზი ეფუძნება ფილტვების კონსოლიდაციის კლინიკურ კვლევებს, ინფილტრატის რენტგენოლოგიურ მონაცემებთან ერთად. მკურნალობა გულისხმობს ანტიბიოტიკოთერაპიას.[23]

2019 წლის კორონავირუსით გამოწვეული დაავადება (COVID-19)

COVID-19 არის პოტენციურად მძიმე მწვავე რესპირატორული ინფექცია, რომელსაც იწვევს მძიმე მწვავე რესპირატორული სინდრომის კორონავირუსი-2 (SARS-CoV-2). კლინიკური გამოვლინება, როგორც წესი, მოიცავს ცხელებას, ხველას, დისპნოეს და/ან დაღლილობას. პაციენტებს შეიძლება განუვითარდეთ მძიმე ვირუსული პნევმონია, რომელიც რთულდება მწვავე რესპირატორული დისტრეს-სინდრომით, რაც პოტენციურად ფატალურია. მძიმე ავადმყოფობა ასოცირებულია ხანდაზმულ ასაკთან და თანმხლები დაავადებების არსებობასთან.

შესაძლო COVID-19-ის მქონე პაციენტები იზოლირებულები უნდა იყვნენ სხვა პაციენტებისგან. კონტაქტური და წვეთოვანი უსაფრთხოების ზომები უნდა მიიღოთ სანამ პაციენტი უსიმპტომოა.

COVID-19-ის სამკურნალოდ კონკრეტული ეფექტური მკურნალობა არ არსებობს; თუმცა, სიტუაცია სწრაფად იცვლება. იხილეთ BMJ Best Practice-ის მოდული COVID-19-ის შესახებ, სადაც მოცემულია მართვის შესახებ რჩევები.

ტუბერკულოზი

ქრონიკული ხველა, რომელსაც ახლავს ღამით ოფლიანობა და წონაში კლება, შეიძლება მიუთითებდეს ტუბერკულოზზე, განსაკუთრებით იმ პაციენტებში, რომლებიც ცხოვრობენ ან სტუმრობენ ამ დაავადების გავრცელების მაღალი რისკის არეალს.[24] ტუბერკულოზური ინფექციის მომატებული რისკი აღინიშნება თანმხლები იმუნოლოგიური მდგომარეობების მქონე პირებში, როგორიცაა აივ ინფექცია, იმუნოსუპრესანტების მიღება, ტრანსპლანტის მიმღები პირები, დიაბეტის მქონე პაციენტები და დიალიზზე მყოფი პაციენტები.[25]

ეპიდემიოლოგიური რისკფაქტორებია: ახლახანს იმიგრაცია ან ლტოლვილის სტატუსი, ციხეში ყოფნა, აქტიური ტუბერკულოზის მქონე პაციენტი. აღნიშნული რისკ-ფაქტორები დაკავშირებულია აქტიური ტუბერკულოზის განსაკუთრებით მაღალ რისკთან, თუ დადებითია ლატენტური ტესტი ტუბერკულოზზე (მაგ. ტუბერკულინის კანის ტესტი, ინტერფერონ-გამას გამოთავისუფლების კვლევა).

ტუბერკულოზს, როგორც წესი, თან ახლავს რენტგენოგრაფიული ინფილტრაციული ფიბროზული ან კავერნული ცვლილებები და მისი დადასტურება ხდება ნახველში Mycobacterium tuberculosis ბაცილის არსებობით.

დადასტურებული ტუბერკულოზი საჭიროებს სწრაფ მკურნალობას ანტიტუბერკულოზური მედიკამენტით, რათა პაციენტი განიკურნოს და შესაძლებელი იყოს სხვებზე გავრცელების პრევენცია.

Bordetella pertussis ინფექცია

პაროქსიზმული ხველა, ინსპირატორული „ყივილი“ და ხველის შემდგომი პირღებინება ზრდის B pertussis ინფექციის შესაძლებლობას. ამ დიაგნოზზე ეჭვის მიტანა ხდება ყივანახველას საყოფაცხოვრებო კონტაქტებში და დასტურდება მიკრობიოლოგიური ან სეროლოგიური ტესტირებით.

პირველი რიგის მკურნალობა ტარდება მაკროლიდებით (ანტიბიოტიკით), ან უკუჩვენების და რეზისტენტობის შემთხვევაში, ტრიმეტოპრიმ/სულფამეთოქსაზოლით.

ფილტვის ინტერსტიციული ფიბროზი

ხველა, რომელსაც დაერთვის პროგრესირებადი ქოშინი, შეიძლება მეტყველებდეს ფილტვების ინტერსტიციული ფიბროზის არსებობაზე. დიაგნოზზე ეჭვი ჩნდება ხიხინის ნიშნების და დოლისებრი თითების გამოვლენისას და დასტურდება კლინიკურად და პათოლოგიურად. რადიოგრაფიულად ვლინდება სხვადასხვა ინტერსტიციული ნიშანი, ფილტვის ფუნქციური ტესტირება კი რესტრიქციულ სურათს ამჟღავნებს. მკურნალობა დამოკიდებულია დაავადების კონკრეტულ კლინიკურ და პათოლოგიურ სურათზე.

ამ მასალის გამოყენება ექვემდებარება ჩვენს განცხადებას