ბოლო მიმოხილვა: ივლისი 2020
ბოლო განახლება: თებერვალი  2020

შესავალი

მდგომარეობა
აღწერა

ვირუსული მენინგიტი ასეპტიკური მენინგიტის ყველაზე ხშირი გამომწვევი მიზეზია. გამომწვევი პათოგენებია: ადამიანის ენტეროვირუსები (ყველაზე ხშირად), მარტივი ჰერპესვირუსი, ყბაყურა, არბოვირუსები (მაგ. დასავლეთ ნილოსის ვირუსი), აივ და გრიპის ვირუსი (იშვიათად). ვირუსული და ბაქტერიული მენინგიტის დიფერენცირება შეიძლება რთული იყოს და თავზურგტვინის სითხის ანალიზის პასუხის მიღებამდე საჭირო გახდეს ემპირიული ანტიმიკრობული თერაპია. ჩვილებში, იმუნოკომპრომისულ პაციენტებსა და ჰერპესვირუსებით ან არბოვირუსებით დაინფიცირებულ პირებში გართულებების ალბათობა უფრო მაღალია. თუმცა, ვირუსული მენინგიტი ტიპურ შემთხვევებში თვითგანკურნებადია და სერიოზული ნარჩენი მოვლენები არ ახასიათებს. 

ბაქტერიული მენინგიტი არის მენინგეალური გარსების იშვიათი, მაგრამ მძიმე ანთება, გამოწვეული სხვადასხვა ბაქტერიებით. როგორც ზრდასრულებში, ასევე ბავშვებში მენინგიტის გავრცელებული გამომწვევი პათოგენებია Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae b ტიპის (Hib) და Neisseria meningitidis. <2 თვის და >60 წლის ასაკობრივ ჯგუფებში მყოფი ადამიანები ყველაზე ხშირად ზარალდებიან დაზიანებული ან შესუსტებული იმუნიტეტის გამო. მნიშვნელოვანია დროული შეფასება და ანტიბიოტიკოთერაპია.

შესაძლებელია მენინგოკოკური ინფექციის სწრაფი პროგრესირება და სეპტიური შოკის განვითარება, რომელსაც თან ახლავს ჰიპოტენზია, აციდოზი და დისემინირებული სისხლძარღვშიდა კოაგულაცია. მნიშვნელოვანია დროული შეფასება და მკურნალობა, რადგანაც ლეტალობის მაჩვენებელი და მძიმე გართულებების რისკი მაღალია.

პროგრესირებადი, სიცოცხლისათვის საშიში, ქრონიკული ან ქვემწვავე მენინგიტი, რომელიც ყველაზე ხშირად გამოწვეულია Cryptococcus სახეობით.[2] იმუნოსუპრესიულ პაციენტებში მას ხშირად თან ახლავს სისტემური ჩართულობა. მაღალი რისკი აღენიშნებათ ჩვილებსა და ახალშობილებს. სხვა გამომწვევი აგენტებია Coccidioides, Candida species ან Histoplasma capsulatum.[3]

თუ ბავშვს აღენიშნება მწვავედ გამოვლენილი გამონაყარი ცხელებასთან ან სისტემურ ნიშნებთან ერთად, საჭიროა გადაუდებელი შეფასება და მკურნალობა. სიცოცხლისათვის ერთ-ერთი ყველაზე საშიში დიფერენციული დიაგნოზი მენინგოკოკური სეპტიცემიაა. გასათვალისწინებელია სხვა ინფექციური დაავადებებიც, რომლებიც ბავშვებში კანის გამონაყარით ვლინდება და შეიძლება გართულდეს მენინგიტით, მაგ. ჩვილთა როზეოლა (მეექვსე დაავადება).

ტუბერკულოზური მენინგიტი გამოწვეულია ტუბერკულოზური მიკობაქტერიის ჰემატოგენური გავრცელებით, რის შედეგადაც ვითარდება სუბმენინგეალური ან ინტრამენინგეალური კერები, რომლებსაც უწოდებენ რიჩის კერებს. რიჩის კერის სუბარაქნოიდურ სივრცეში გარღვევის შედეგად ვითარდება მენინგიტი. მენინგიტი შეიძლება განვითარდეს რეაქტივაციის დროს (უფრო ხშირია ზრდასრულებში) ან პირველადი ინფექციის შედეგად (ბავშვებში). დიაგნოზი დამოკიდებულია თავზურგტვინის გამოკვლევაზე; სწრაფი დიაგნოზი მნიშვნელოვანია გამოსავლის გაუმჯობესებისათვის.

ცოფს იწვევს უარყოფითი მიმართულების ლისავირუსის გვარის რნმ ვირუსები. ვირუსი ნერვულ სისტემაში აღწევს არამიელინიზებული მგრძნობიარე და მამოძრავებელი ნერვების დაბოლოებების გავლით. კლინიკურად ცოფს ორი ფორმა აქვს: ენცეფალიტური (ცოფიანი) და პარალიზური. ორივე ფორმას ახასიათებს პროდრომი, რომელიც გამოიხატება ცხელებით, შემცივნებით, შეუძლოდ ყოფნით, ყელის ტკივილით, ღებინებით, თავის ტკივილითა და პარესთეზიებით.

ზოგადად, ეს არის ჩვეულებრივი, სქესობრივი გზით გადამდები დაავადება, რომელსაც იწვევს სპიროქეტას ბაქტერია Treponema pallidum. ნეიროსიფილისს ახასიათებს მენინგიალური გარსების ქრონიკული, თანდათანობითი ანთება და გამოწვეულია ტრეპონემების მიერ ცენტრალური ნერვული სისტემის ინვაზიით, რომელიც შეიძლება ინფექციის ნებისმიერ ეტაპზე განვითარდეს. ადრეული ნეიროსიფილისური სინდრომი ჩვეულებრივ ვითარდება მენინგოვასკულური ჩართულობის შედეგად; ინფექცია შეიძლება იყოს ასიმპტომური ან თან ახლდეს თავის ტკივილი, სმენის დაქვეითება, გულყრები ან კრანიული ნერვის დამბლა.[4] მოგვიანებითი ნეიროსიფილისი შეიძლება განვითარდეს მენინგო-სისხლძარღვოვანი ჩართულობის ან თავის ტვინისა და ზურგის ტვინის პარენქიმის პირდაპირი დაინფიცირების გამო.

თანაავტორები

ავტორები

BMJ Publishing Group

Disclosures

This overview has been compiled using the information in existing sub-topics.

აღნიშნული მასალა უნდა გამოიყენოთ disclaimer მიხედვით