ბოლო მიმოხილვა: 1 ნოემბერი 2020
ბოლო განახლება: 20 თებერვალი 2020

შესავალი

მდგომარეობა
აღწერა

შესაძლებელია შეგვხვდეს პაციენტებში, რომელთაც ანამნეზში სიგარეტის მოწევა, პროფესიული/გარემო რისკფაქტორები ან ფილტვის ქრონიკული დაავადების პირადი/ოჯახური ანამნეზი აქვთ. გამოიხატება პროგრესირებადი ქოშინით, მსტვინავი სუნთქვით, ხველით და ნახველის, მათ შორის სისხლიანი ნახველის გამოყოფით. მკურნალობა მოიცავს მოწევის შეწყვეტას, ბრონქოდილატატორებს და კორტიკოსტეროიდებს. რეკომენდებულია ვირუსული გრიპის და სტრეპტოკოკული პნევმონიის ვაქცინაცია. ხანგრძლივი ოქსიგენოთერაპია აუმჯობესებს გადარჩენის მაჩვენებელს მძიმე ფქოდ-ის დროს.

ფქოდ-ის გამწვავება შეიძლება იყოს როგორც მსუბუქი, ასევე მძიმე და სიცოცხლისათვის საშიში. ხშირად პროვოცირებულია ბაქტერიული ან ვირუსული პათოგენებით, დამაბინძურებელი ნივთიერებებით ან ტემპერატურის/ტენიანობის ცვლილებით. გამწვავება ვლინდება მწვავედ, პაციენტის რესპირატორული სიმპტომების, ფილტვის ფუნქციის, ფუნქციური სტატუსისა და სიცოცხლის ხარისხის პროგრესირებადი გაუარესებით.[3][4][5][6][7] გამწვავება უფრო და უფრო ხშირი და მძიმეა ფქოდ-ის პროგრესირების ფონზე,[8][9] ხოლო თავად გამწვავება აჩქარებს ფქოდ-ის პროგრესირებას.[10] ფქოდ-ის სტანდარტული თერაპიების გარდა, გამწვავებების დროს სასარგებლოა ანტიბიოტიკოთერაპია[11] და რეკომენდებულია პაციენტებში, რომლებსაც სავარაუდოდ ბაქტერიული მაპროვოცირებელი ინფექცია ჰქონდათ.[3]

მოწევისთვის თავის დანებება

მოწევისგან თავის შეკავება ფქოდ-ის პრევენციისა და მართვის მნიშვნელოვანი კომპონენტია.

ალფა-1 ანტიტრიფსინზე დამოკიდებულება

გენეტიკური დაავადება, რომლის დროსაც დაავადებულ პირებს სპეციფიკური პროტეაზას ინჰიბიტორის, ალფა-1 ანტიტრიფსინის აქტივობა აქვთ დაქვეითებული. აღნიშნული ფერმენტი პასუხისმგებელია ნეიტროფილების ელასტაზას განეიტრალებაზე, რითაც ხელს უშლის ფილტვების ქსოვილის ანთებას და დაზიანებას.[12][13] ალფა-1 ანტიტრიფსინის დეფიციტი მწეველებში ძირითადად ვლინდება ემფიზემის ადრეული გამოვლენით. თუმცა, შესაძლოა არამწეველებშიც შეგვხვდეს ეს დაავადება, ხოლო ზოგიერთ მწეველს არასდროს გამოუვლინდეს იგი.

ფქოდ-ის გამწვავება მწვავე დისპნოეს ხშირი მიზეზია. ქრონიკული დისპნოე სტაბილური ფქოდ-ის ნიშანია. ფქოდ-ის დასადასტურებლად და სხვა დიაგნოზების გამოსარიცხად გვეხმარება ანამნეზი და ფიზიკალური გამოკვლევა, ასევე დიაგნოსტიკური ტესტები, როგორიცაა სპირომეტრია, ფილტვის ფუნქციური ტესტები, გულმკერდის რენტგენოგრაფია, არტერიული სისხლის აირების ანალიზი და გულმკერდის CT სკანირება.

ხველა არის ფქოდ-ის ხშირი პირველადი სიმპტომი: ხშირ შემთხვევაში, ვლინდება ხველა დილით, რომელიც მუდმივი ხდება დაავადების პროგრესირებასთან ერთად. ჩვეულებრივ პროდუქტიულია, ნახველის ხასითი იცვლება გამწვავებების დროს ან ინფექციის თანდართვისას.

თანაავტორები

BMJ Publishing Group

Disclosures

This overview has been compiled using the information in existing sub-topics.

აღნიშნული მასალა უნდა გამოიყენოთ disclaimer მიხედვით