ბოლო მიმოხილვა: 27 ოქტომბერი 2020
ბოლო განახლება: 31 დეკემბერი 2019
27 Oct 2017

ეპილეფსიასთან ბრძოლის საერთაშორისო ლიგის (ILAE) გულყრის ტიპებისა და ეპილეფსიის განახლებული კლასიფიკაცია

რა არის ახალი?

  • კლასიფიკაცია განახლებულია. გულყრები იყოფა ფოკალურ, გენერალიზებულ ან უცნობი დასაწყისის მქონე გულყრებად, ქვეკატეგორიებად - მოტორული ან არამოტორული კომპონენტით (აბსანსი), ცნობიერების შენარჩუნებით ან დარღვევით ფოკალური გულყრების დროს.

  • კლასიფიკაციის დონე, რომელიც დამხმარეა დიაგნოსტიკისთვის, მოიცავს გულყრის ტიპს, ეპილეფსიის ტიპს (ფოკალური, გენერალიზებული, კომბინირებული გენერალიზებული და ფოკალური, უცნობი) და ეპილეფსიურ სინდრომს.

განახლების თავდაპირველი წყაროexternal link opens in a new window

შესავალი

მდგომარეობა
აღწერა

სიცოცხლისთვის საშიში ნევროლოგიური მდგომარეობა, რომელიც განისაზღვრება, როგორც უწყვეტად მიმდინარე გულყრა ან განმეორებითი გულყრები ცნობიერების აღდგენის გარეშე მინიმუმ 5 წუთის განმავლობაში.[4] გენერალიზებული კონვულსიური ეპილეფსიური სტატუსის ყველაზე ხშირი ვარიანტებია: შეუმჩნეველი და გამოხატული ქვეტიპები. მისი ამოცნობა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია, რადგან სწრაფი შეწყვეტა ხელს უწყობს თავის ტვინის მძიმე დაზიანების პრევენციას, განსაკუთრებით, ცნობიერების დარღვევის მქონე პაციენტებში. მკურნალობა მოიცავს საფეხურებრივ მიდგომას, რომლის მიზანია კლინიკური და ელექტროგრაფიული გულყრების კუპირება.

გენერალიზებული გულყრები (გენერალიზებული ტონურ-კლონური გულყრები [GTCS]) კლასიკურად გულისხმობს ცნობიერების დაკარგვას და კიდურების ფაზურ ტონურ დაჭიმულობას, რომელსაც მოჰყვება განმეორებითი კლონური ბიძგები. GTCS-ების უმეტესი ნაწილი ჩარევის გარეშე თვითკუპირებადია. ელექტროენცეფალოგრამაზე (ეეგ) თავის ტვინის ორივე ჰემოსფეროში ვლინდება ბისინქრონული ეპილეპტიფორმული აქტივობა.[5] GTCS ეპილეფსიის სხვადასხვა ფორმის დროს ვითარდება. ეპილეფსიის ყველა ტიპის შემთხვევაში ანტიეპილეფსიური პრეპარატები პირველი რიგის მკურნალობაა.[6][7] იმ ინდივიდებში, რომელთაც არ აქვთ ეპილეფსია, GTCS-ის პროვოცირება შესაძლოა ინსულტმა მოახდინოს.

გენერალიზებული გულყრები ბავშვებში

გულყრები შეიძლება იყოს ერთჯერადად განვითარებული ან განმეორებითი. რისკფაქტორებია: პერინატალური ინსულტის ანამნეზი (მაგ., ასფიქსია) ან ფებრილური გულყრები; გენეტიკური წინასწარგანწყობა ან ოჯახური ანამნეზი; ნეიროდეგენერაციული დარღვევები; ინფექცია; მეტაბოლური ან იმუნური დარღვევები; თავის ტრავმა; ცენტრალური ნერვული სისტემის სტრუქტურული პათოლოგიები.[8][9] ეეგ სტანდარტული დიაგნოსტიკური ტესტია, შესაძლოა ასევე ინფორმატიული კვლევები იყოს თავის ტვინის CT ან MRI.[10] მკურნალობის ძირითადი ვარიანტები დამოკიდებულია ეპილეფსიურ სინდრომზე, მაგრამ მოიცავს ანტიკონვულსანტებს, კეტოგენურ დიეტას, ცთომილი ნერვის სტიმულაციას ან ცხოვრების სტილის მოდიფიცირებას.[11]

ფებრილური გულყრები

ფებრილური გულყრები ვლინდება 6-დან 60 თვის ასაკის ბავშვებში, ცხელებასთან დაკავშირებით, როცა არ აღინიშნება ინტრაკრანიული ინფექციის, მეტაბოლური დარღვევის ნიშნები ან აფებრილური გულყრების ანამნეზი.[12] დიაგნოსტირდება კლინიკური შეფასების საფუძველზე, ლუმბური პუნქცია ტარდება მენინგიტის ან ენცეფალიტის გამოსარიცხად, თუ აღნიშნული ინფექციები საეჭვოა.[13] ფებრილური გულყრების უმეტესი ნაწილი კუპირდება სპონტანურად და არ საჭიროებს მწვავე ფაზის ან ხანგრძლივ კრუნჩხვის საწინააღმდეგო მკურნალობას.

აბსანს გულყრები

ჩვეულებრივ, ახასიათებს აქტივობის და რეაგირების უეცარი შეწყვეტა, რომელიც 5-10 წამს გრძელდება, მინიმალური თანმხლები მოძრაობებით, მზერის ფიქსაციის ეპიზოდებით და აურის/პოსტიქტალური მდგომარეობის გარეშე. ჰიპერვენტილაციამ ან ფოტოსტიმულაციამ შესაძლოა გამოიწვიოს დამახასიათებელი აბსანს გულყრები. ეეგ დამადასტურებელი კვლევაა. ტიპური აბსანს გულყრების უმეტესი ნაწილი ექვემდებარება სამედიცინო ჩარევას, ხოლო ბავშვობის ასაკის აბსანს ეპილეფსია (CAE) მოზრდილ ასაკში რემისიაში გადადის. CAE-ის დამახასიათებელი აბსანს გულყრების, იუვენილური აბსანს ეპილეფსიისა და იუვენილური მიოკლონური ეპილეფსიის მკურნალობა ტარდება ანტიკონვულსანტებით.[14] ატიპურ აბსანს გულყრებს აქვს ნაკლებად გამოხატული დასაწყისი და დასრულება და ჩვეულებრივ, არ არის დაკავშირებული ჰიპერვენტილაციასთან. ატიპური აბსანს გულყრები რეფრაქტორულია სამედიცინო ჩარევისადმი და დაკავშირებულია ცნობიერების დარღვევასთან.

ფოკალური გულყრები

ფოკალური (პარციალური) გულყრები თავის ტვინის ერთი ნაწილიდან წარმოქმნილი გულყრების ელექტრული და კლინიკური გამოვლინებაა. ის შეიძლება წარმოიქმნას თავის ტვინის სტრუქტურულ ანომალიასთან კონტექსტში ან შესაძლოა იყოს იდიოპათიური. ეეგ ჩვეულებრივ, მიუთითებს დაწყების ადგილიდან ლოკალურ განმუხტვაზე. ფოკალური გულყრები ყველაზე ხშირად საფეთქლის წილიდან აღმოცენდება, თუმცა შეიძლება განვითარდეს თავის ტვინის ნებისმიერი წილიდან. ფოკალური გულყრების დროს შეიძლება შენარჩუნდეს ცნობიერება, მაშინ როცა ცნობირების დარღვევით მიმდინარე ფოკალური გულყრების დროს აღინიშნება მეხსიერების დაკარგვა კლინიკური ეპიზოდის მთელ პერიოდში ან ეპიზოდის დროს რეაგირების დარღვევა.[2] ფოკალურ გულყრებს შეიძლება მოჰყვეს მეორეულად გენერალიზებული გულყრები. საწყისი მკურნალობის უპირატესი ვარიანტია ანტიეპილეფსიური მედიკამენტით მონოთერაპია.

ჩვილთა ასაკის (ინფანტილური) სპაზმები

ეპილეფსიის სინდრომი ძირითადად ჩვილთა ასაკში ვლინდება და ის სხვადასხვა ეტილოგიისაა. სპაზმები შეიძლება იყოს ფლექსორული, ექსტენზორული, შერეული ფლექსორ-ექსტენზორული, სიმეტრიული ან ასიმეტრიული და ტიპურად გვხვდება კლასტერებში. ეეგ-ზე დამახასიათებელია ჰიპსარითმიის სურათი, თუმცა ის შეიძლება ყოველთვის არ გამოვლინდეს. ინფანტილური სპაზმები ხშირად ფონურ დარღვევასთან არის დაკავშირებული. პროგნოზი უკეთესია, როდესაც არ ვლინდება ფონური მიზეზი (პაციენტების 10%-დან 40%-ში) და დაავადების დაწყებამდე ბავშვი ნორმალურად ვითარდებოდა.[15] მკურნალობის ვარიანტებია ჰორმონული თერაპია (ადრენოკორტიკოტროპული ჰორმონი ან კორტიკოსტეროიდები) ან ვიგაბატრინი.[16]

სინკოპეს შეფასება

სინკოპესა და ეპილეფსიური გულყრის დიფერენცირება ზოგჯერ შეიძლება რთული იყოს. ტოკვა და ბიძგები ხშირად ვითარდება ვაზოვაგური ან კარდიული სინკოპეს დროს, რომლებიც განსხვავდება ტონურ-კლონური გულყრებისას ყველა კიდურის რითმული ბიძგებისგან. ნაწლავისა და შარდის ბუშტის მოქმედებაზე კონტროლის დაკარგვა ხშირია გულყრების დროს, მაგრამ იშვიათია სინკოპეს შემთხვევაში. გულყრის შემდგომი კონფუზია გულყრების მთავარი განმასხვავებელი ფაქტორია.[17] აურის არსებობა და უგონო მდგომარეობაში ყოფნა >5 წუთზე უფრო დამახასიათებელია გულყრისთვის.

თანაავტორები

BMJ Publishing Group

Disclosures

This overview has been compiled using the information in existing sub-topics.

აღნიშნული მასალა უნდა გამოიყენოთ disclaimer მიხედვით