ბოლო მიმოხილვა: 26 აგვისტო 2021
ბოლო განახლება: 24 ნოემბერი 2020

შესავალი

დაავადება/მდგომარეობა
აღწერა

კონკრეტული ეტიოლოგიის განურჩევლად, იშემიური ინსულტი ვითარდება თავის ტვინში სისხლძარღვის მიერ გარკვეული არეალის სისხლით მომარაგების დაქვეითების შედეგად, რაც გამოწვეულია თავის ტვინის არტერიის ოკლუზიით ან სტენოზით. იშემიური ინსულტების მცირე ნაწილი გამოწვეულია ცერებრალური სინუსების ან ქერქის ვენების თრომბოზით. იშემიური ინსულტის ძლიერი რისკფაქტორებია: ხანდაზმულობა, გარდამავალი იშემიური შეტევა, იშემიური ინსულტი, ინსულტის ოჯახური ანამნეზი ადრეულ ასაკში, ჰიპერტენზია, თამბაქოს მოწევა, შაქრიანი დიაბეტი, წინაგულების ფიბრილაცია, გულის თანმხლები დაავადებები, საძილე არტერიის სტენოზი, ნამგლისებრუჯრედოვანი ანემია და დისლიპიდემია.[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15]

საძილე არტერიის სტენოზი

წარმოადგენს იშემიური ინსულლტის შემთხვევათა უმცირესობას. ძლიერი რისკფაქტორებია ხანდაზმულობა, მოწევა და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების ანამნეზი.[16] საძილე არტერიის ზომიერი ან მაღალი ხარისხის სიმპტომური სტენოზის შემთხვევაში, საძილე არტერიის რევასკულარიზაცია გვეხმარება ინსულტის პრევენციაში. უსიმპტომო სტენოზის შემთხვევაში რევასკულარიზაციის სარგებელი ნაკლებად არის გარკვეული.

გარდამავალ იშემიურ შეტევაზე ეჭვი უნდა მივიტანოთ იმ შემთხვევაში, თუ პაციენტს აქვს უეცრად გამოვლენილი ფოკალური ნევროლოგიური დარღვევა, რომელიც სრულად აღდგება გამოვლენიდან 24 საათის განმავლობაში და ვერ იხსნება სხვა მდგომარეობით, მაგ. ჰიპოგლიკემიით. გარდამავალი იშემიური შეტევა დაკავშირებულია ადრეული განმეორებითი ცერებრული იშემიის მაღალ რისკთან.[2] ძლიერი რისკფაქტორებია წინაგულების ფიბრილაცია, გულის სარქვლოვანი დაავადება, გულის შეგუბებითი უკმარისობა, ჰიპერტენზია, შაქრიანი დიაბეტი, საძილე არტერიების სტენოზი დასხვა მნიშვნელოვანი დაავადებები (მაგ. ჰიპერკოაგულაციური მდგომარეობა ან ვასკულიტი, როგორიცაა საფეთქლის არტერიტი), სიგარეტის მოწევა, ალკოჰოლის მოხმარებასთან დაკავშირებული პრობლემები და ხანდაზმულობა.[17][18][19][20][21][22][23][24] საჭიროა მდგომარეობის დროული შეფასება და მეორეული პრევენციული ღონისძიებების გატარება.

ინტრაცერებრალური ჰემორაგია გამოწვეულია სისხლძარღვის გაგლეჯით, რომლის შედეგად სისხლდენა თავის ტვინის პარენქიმაში ხდება, რაც თავის მხრივ იწვევს თავის ტვინის ქსოვილის პირველად მექანიკურ დაზიანებას. 2017 წელს, ინტრაცერებრალური ჰემორაგიის პრევალენტობა შეადგენდა 17.9 მილიონს.[25] ძლიერი რისკფაქტორებია ჰიპერტენზია, ხანდამზულობა, ინტრაცერებრალური ჰემორაგიის ოჯახური ანამნეზი, ჰემოფილია, ცერებრალური ამილოიდური ანგიოპათია, ანტიკოაგულაცია, არალეგალური სიმპატომიმეტიკური წამლების გამოყენება, სისხლძარღვების მალფორმაციები და მოიამოიას სინდრომი[6][26][27][28][29][30][31][32]

ცერებრალური ანევრიზმა

ჩვეულებრივ მიმდინარეობს უსიმპტომოდ ,სანამ არ გასკდება, რაც იწვევს სუბარაქნოიდურ სისხლჩაქცევას. რისკის მქონე პოპულაციებში რეკომენდებულია სკრინინგი არაინვაზიური ნეიროანგიოგრაფიით. ძლიერი რისკფაქტორებია მოწევა, ალკოჰოლის მოხმარება საშუალო-მაღალი ხარისხით, ოჯახური ანამნეზი, სუბარაქნოიდული ჰემორაგია წარსულში და შემაერთებელი ქსოვილების მემკვიდრული დაავადება.[33][34]

სუბარაქნოიდული ჰემორაგია, სისხლჩაქცევა

გადაუდებელი სამედიცინო დახმარება სუბარაქნოიდულ სივრცეში სისხლდენის დროს. არატრავმული სუბარაქნოიდული ჰემორაგიის ყველაზე ხშირი მიზეზი ინტრაკრანიული ანევრიზმაა. ძლიერი რისკფაქტორებია: ასაკი ≥50 წელზე, მდედრობითი სქესი, ჰიპერტენზია, მოწევა, ოჯახური ანამნეზი, ალკოჰოლის ჭარბი რაოდენობით მოხმარება და თირკმლის აუტოსომურ-დომინანტური პოლიცისტური დაავადება.[35][36][37]

კონტრიბუტორები

ავტორები

Editorial Team

BMJ Publishing Group

გაფრთხილება:

This overview has been compiled using the information in existing sub-topics.

ამ მასალის გამოყენება ექვემდებარება ჩვენს წესებს