Dự phòng ban đầu

Phòng ngừa ban đầu cho cúm là tiêm vắc-xin cúm.[43][44][45][46][47][48][49][50] [ Cochrane Clinical Answers logo ] [ Cochrane Clinical Answers logo ] [ Cochrane Clinical Answers logo ] Các hướng dẫn quốc tế có khuyến cáo khác nhau về các đối tượng nên tiêm vắc-xin. Trung tâm Kiểm soát và Phòng chống Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ hiện đang khuyến cáo sử dụng vắc-xin cúm cho tất cả những người ở độ tuổi ≥6 tháng không có chống chỉ định tiêm vắc-xin.[51] CDC: Influenza (Flu) external link opens in a new windowTừ năm 2018 đến 2019, Ủy ban Tư vấn về Thực hành Tiêm chủng (ACIP) của CDC khuyến cáo rằng có thể sử dụng bất kỳ vắc-xin cúm nào được cấp phép, phù hợp với độ tuổi, bao gồm vắc-xin sống giảm độc lực khi phù hợp (không khuyến cáo vắc-xin cúm sống giảm độc lực cho hai mùa cúm trước đó).[51] Các thử nghiệm đang được tiến hành để sử dụng vắc-xin cúm ở trẻ sơ sinh (<6 tháng tuổi).[52] Trẻ em từ 6 tháng đến 8 tuổi cần hai liều vắc-xin cúm (được tiêm cách nhau ≥4 tuần) trong mùa tiêm vắc-xin đầu tiên để tối ưu hóa đáp ứng.[51] Viện hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) khuyến cáo vắc-xin cúm bất hoạt là lựa chọn chính cho tất cả trẻ em từ năm 2018 đến 2019, do tính hiệu quả của vắc-xin sống giảm độc lực đối với cúm A (H1N1) kém hơn trong các mùa trước và không rõ trong mùa hiện tại.[53] ACIP khuyến cáo trẻ em từ 6 tháng đến 8 tuổi trước đây đã được nhận ≥2 liều vắc-xin ngừa ba chủng cúm hoặc bốn chủng cúm trước ngày 1 tháng 7 năm 2018, chỉ cần một liều cho năm 2018 đến 2019.[51] Bắt đầu từ năm 9 tuổi, chỉ khuyến cáo một liều hàng năm.[54] Phụ nữ mang thai có thể nhận vắc-xin bất hoạt đã được cấp phép, khuyến cáo và phù hợp với độ tuổi; không nên dùng vắc-xin cúm sống giảm độc lực trong thời kỳ mang thai.[51] Tiêm vắc-xin cúm trong thời kỳ mang thai không liên quan đến việc tăng nguy cơ nhập viện của trẻ sơ sinh hoặc tử vong trong 6 tháng đầu đời;[55] và có thể giúp ngăn ngừa nhập viện do cúm ở phụ nữ mang thai.[56] Các hướng dẫn quốc tế khác khuyến cáo tiêm vắc-xin cho các nhóm có nguy cơ cao. Cần tham khảo và tuân thủ các hướng dẫn địa phương.

Trong mùa 2018-2019 (bắc bán cầu), Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo rằng vắc-xin ngừa bốn chủng cúm nên chứa vi-rút chủng A/Michigan/45/2015 (H1N1)pdm09, vi-rút chủng A/Singapore/INFIMH-16-0019/2016 (H3N2), vi-rút chủng B/Colorado/06/2017 (dòng B/Victoria/2/87) và vi-rút chủng B/Phuket/3073/2013 (dòng B/Yamagata/16/88). Thành phần của vắc-xin ngừa ba chủng cúm cho cúm B nên bao gồm vi-rút chủng B/Colorado/06/2017 của dòng B/Victoria/2/87.[57]

Tại Hoa Kỳ, AAP khuyến cáo tất cả trẻ em dị ứng với trứng ở bất kỳ mức độ nào nên nhận vắc-xin cúm bất hoạt hoặc vắc-xin cúm sống giảm độc lực mà không cần thêm bất kỳ biện pháp phòng ngừa nào ngoài biện pháp khuyến cáo cho vắc-xin đó.[19] ACIP khuyến cáo như sau:[51]

  • Những người có tiền sử dị ứng với trứng chỉ bị nổi mề đay sau khi tiếp xúc với trứng nên tiêm vắc-xin cúm (vắc-xin cúm được cấp phép, khuyến cáo và phù hợp với độ tuổi).

  • Những người đã báo cáo phản ứng với trứng (có liên quan đến các triệu chứng như phù mạch, suy hô hấp, chóng mặt hoặc nôn tái phát) hoặc những người cần sử dụng epinephrine (adrenaline) hoặc can thiệp y tế cấp cứu khác, có thể được tiêm vắc-xin cúm (vắc-xin được cấp phép, khuyến cáo và phù hợp với độ tuổi). Vắc-xin phải do một bác sĩ có kinh nghiệm trong việc nhận biết và kiểm soát tình trạng dị ứng nghiêm trọng thực hiện.

  • Những người có thể ăn trứng chín tới (ví dụ như trứng bác) không bị phản ứng không có khả năng bị dị ứng. Những người bị dị ứng với trứng có thể dung nạp trứng có trong các sản phẩm nướng (ví dụ: bánh mì hoặc bánh ngọt). Dung nạp được thực phẩm có chứa trứng không loại trừ khả năng bị dị ứng trứng. Có thể xác nhận bị dị ứng trứng dựa trên bệnh sử nhất quán về các phản ứng bất lợi với trứng và thực phẩm chứa trứng, cộng với các xét nghiệm da và/hoặc máu về globulin miễn dịch E trực tiếp kháng các protein trứng.

  • Cần tham khảo ý kiến của bác sĩ có chuyên môn trong việc kiểm soát các bệnh dị ứng trước khi tiêm vắc-xin cho những người không có tiền sử phơi nhiễm trứng nhưng nghi ngờ bị dị ứng với trứng trên cơ sở các xét nghiệm dị ứng đã thực hiện trước đây.

  • Một phản ứng dị ứng nghiêm trọng trước đây với vắc-xin cúm, bất kể thành phần nghi ngờ gây ra phản ứng là gì, là một chống chỉ định đối với việc tiếp nhận vắc-xin trong tương lai.

Bất kể tiền sử dị ứng, tất cả các loại vắc-xin nên được sử dụng ở những nơi có nhân viên và trang thiết bị để nhận biết và điều trị nhanh chóng sốc phản vệ.

Tiêm vắc-xin theo cách tiếp cận hai bước và thử nghiệm da với vắc-xin là không cần thiết.[58] Một vắc-xin ngừa ba chủng cúm sử dụng hệ thống biểu diễn vi-rút côn trùng và công nghệ ADN tái tổ hợp hiện có sẵn cho người lớn từ 18 tuổi trở lên. Không giống các vắc-xin khác, vắc-xin này không sử dụng vi-rút cúm hay trứng trong quá trình sản xuất.

Hiệu lực của vắc-xin có thể khác nhau tùy theo độ tuổi của người nhận, mức độ đề kháng có trước đó, và việc dự đoán chính xác chủng vi-rút lưu thông cụ thể.[6][59][60][61][62][63][64][65][66] Bằng chứng A

Hiệu lực của vắc-xin ở người già:

  • Hầu hết các ca tử vong liên quan đến cúm xuất hiện ở nhóm người cao tuổi (từ 65 tuổi trở lên).[67][68][69] Một nghiên cứu tổng quát cho thấy lợi ích về sức khỏe của việc tiêm vắc-xin là rõ ràng hơn ở nhóm cư dân sống trong các cơ sở chăm sóc dài hạn so với những người cao tuổi khỏe mạnh trong cộng đồng.[18] Một nghiên cứu đoàn hệ theo nhóm được công bố sau các phân tích tổng hợp cho thấy tỷ lệ tử vong giảm đáng kể ở nhóm người cao tuổi được tiêm vắc-xin (1,0% so với 1,6% ở những người không được tiêm vắc-xin)[68] Lợi ích về tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân cao tuổi tăng lên khi tiêm vắc-xin hàng năm.[70] Tiêm vắc-xin liều cao và các chuẩn độ thấp tăng cường ở giữa mùa có thể có lợi cho người cao tuổi.[71][72][73]Có thể sử dụng bất kỳ vắc-xin nào có giấy phép và phù hợp với lứa tuổi .[51]

Nguy cơ mắc hội chứng Guillain-Barre (GBS):

  • GBS là một rối loạn tự miễn cấp tính của các dây thần kinh ngoại biên phát triển ở những người nhạy cảm sau khi bị nhiễm bệnh và, trong các trường hợp hiếm gặp, sau khi tiêm chủng. Tại Hoa Kỳ, nguy cơ mắc GBS gia tăng gắn liền với vắc-xin cúm lợn năm 1976 (cúm lợn A H1N1 phân nhóm A/NJ/76).[74] Số báo cáo về GBS liên quan đến vắc-xin cúm cho Hệ thống Ghi nhận Tác dụng Phụ của Vắc-xin Trung ương đã tăng từ 37 trong mùa 1992-1993 lên 74 trong mùa 1993-1994. Các nghiên cứu về những ca bệnh này cho thấy rằng kết hợp hai mùa lại với nhau, nguy cơ tương đối điều chỉnh là 1,7 nghĩa là chỉ có thêm khoảng hơn 1 ca bệnh GBS trên một triệu người tiêm vắc-xin ngừa cúm.[75] Nguy cơ này nhỏ hơn rất nhiều so với nguy cơ về sức khỏe nói chung do bệnh cúm tự nhiên gây ra.

  • Tiền sử GBS trong vòng 6 tuần sau khi được tiêm vắc-xin cúm là dấu hiệu cần cẩn trọng đối với việc sử dụng vắc-xin cúm do nguy cơ tái phát GBS. Các nguy cơ và lợi ích của việc tiêm vắc-xin cần được cân nhắc trong những trường hợp này.[51]

Dự phòng cấp hai

Cả oseltamivir và zanamivir đã cho thấy có hiệu quả như là biện pháp dự phòng lây nhiễm khi dùng sớm sau khi tiếp xúc với cá nhân bị nhiễm bệnh.[124] [ Cochrane Clinical Answers logo ] Một nghiên cứu cho thấy khi điều trị bằng oseltamivir đường uống hoặc zanamivir dạng hít cho những người tiếp xúc với người bệnh trong hộ gia đình trong vòng 48 giờ kể từ ca bệnh chỉ điểm có các triệu chứng giống cúm theo mùa, số ca bệnh cúm có triệu chứng sau đó giảm đáng kể ở những người tiếp xúc với bệnh nhân trong hộ gia đình.[124] Dự phòng bằng thuốc kháng vi-rút sau khi tiếp xúc với cá nhân bị nhiễm bệnh dành riêng cho những người có nguy cơ cao.[108][129] Kết quả từ một phân tích tổng hợp cho thấy oseltamivir giúp giảm một chút thời gian để đạt đến trạng thái bớt triệu chứng lâm sàng ở người trưởng thành bị cúm, nhưng tăng tỷ lệ buồn nôn và nôn mửa.[123]

Việc sử dụng nội dung này phải tuân thủ tuyên bố miễn trách nhiệm của chúng tôi