მეთვალყურეობა

  • გლიკოზირებული ჰემოგლობინი (HbA1c) უნდა შემოწმდეს წელიწადში ორჯერ იმ პაციენტებში, რომლებმაც მიაღწიეს მკურნალობის მიზანს <59 მმოლ/ლ (<7.5%) ტიპი 2დიაბეტის მქონე 18 წლამდე პაციენტებში და <53 მმოლ/ლ (<7%)-ის მქონე ზრდასრულ პაციენტებში. რეკომენდებულია HbA1c-ის შემოწმება ყოველ 3 თვეში ერთხელ იმ პაციენტებში, რომელთა მკურნალობის მოდიფიცირება გახდა საჭირო ან რომლებმაც ვერ მიაღწიეს მიზნობრივ მაჩვენებელს. ძალიან ხანდაზმულ ან ძალიან ახალგაზრდა პაციენტებში, ასევე ანამნეზში მძიმე ფორმის ჰიპოგლიკემიის მქონე პაციენტებში ან პაციენტებში შეზღუდული სიცოცხლის ხანგრძლივობით, HbA1c-ის მიზნობრივი მაჩვენებელი შესაძლოა ნაკლებად მკაცრად იყოს განსაზღვრული.[1][43]

  • შეამოწმეთ სისხლის წნევა ყოველ ვიზიტზე და უმკურნალეთ, სანამ არ მიაღწევთ 140/90 მმ.ვწყ.სვ-ზე ნაკლებ წნევას.[1] ხანდაზმულებში წნევის დაწევა <130/70 mmHg-ზე ქვემოთ არ არის რეკომენდებული.

  • პაციენტებისთვის, რომლებიც არ არიან სტატინებზე, რეკომენდებულია ლიპიდების პროფილის სკრინიგი (საერთო ქოლესტეროლი, დაბალი სიმკვრივის ლიპოპროტეინის [LDL] ქოლესტეროლი, მაღალი სიმკვრივის ლიპოპროტეინის [HDL] ქოლესტეროლი და ტრიგლიცერიდები) დიაბეტის მქონე ზრდასრულ ადამიანებში დიაგნოზის პირველად დადგენის დროს, საწყისი სამედიცინო შემოწმებისას და შემდეგ ყოველ 5 წელიწადში ერთხელ, თუ პაციენტი 40 წლამდე ასაკისაა (ზოგიერთ შემთხვევაში შეიძლება წელიწადში ერთხელ იყოს ნაჩვენები). ცხოვრების სტილის შეცვლა უნდა ვურჩოთ ყველა დიაბეტიან პაციენტს ლიპიდური პროფილის გასაუმჯობესებლად. ათეროსკლეროზული გულსისხლძარღვთა დაავადების მქონე პაციენტებისთვის ცხოვრების სტილის თერაპიასთან ერთად რეკომენდებულია მაღალი ინტენსივობის სტატინის მიღება. 40-75 წლის ასაკის პაციენტებისთვის ათეროსკლეროზული გულსისხლძარღვთა დაავადების დამატებითი რისკფაქტორების გარეშე, ამერიკის დიაბეტის ასოციაცია (ADA) გვირჩევს საშუალო ინტენსივობის სტატინის დამატებას. 40-75 წლის ასაკის პაციენტებისთვის ათეროსკლეროზული გულსისხლძარღვთა დაავადების დამატებითი რისკფაქტორებით, ამერიკის დიაბეტის ასოციაცია (ADA) გვირჩევს მაღალი ინტენსივობის სტატინის დამატებას. როგორც კი პაციენტი დაიწყებს სტატინის მიღებას LDL ქოლესტეროლის ანალიზი ინდივიდუალური გრაფიკით უნდა გაკეთდეს (მაგ: მკურნალობის რეჟიმის დაცვისა და ეფექტიანობის მონიტორინგისთვის). თუ პაციენტი იცავს სტატინით მკურნალობის რეჟიმს, მაგრამ შედეგი არა აქვს, ლიპიდების ანალიზის საჭიროება და მისი გაკეთების დრო კლინიკურ განსჯას ეფუძნება.[1]

  • აშშ-ში ოფთალმოლოგის მიერ მიერ საწყისი სკრინინგი რეტინოპათიაზერეკომენდებულია დიაბეტის პირველი დიაგნოზიდან 5 წელიწადში და ყოველ 2 წელიწადში ამის შემდეგ, თუ რეტინოპათიის მტკიცებულება არ არის. ანომალიური ნისნების არსებობისას შესაძლებელია ნაჩვენები იყოს უფრო ხშირი კონტროლი (მაგ: ყოველწლიურად).[1] რეკომენდაციები განსხვავებულია სხვა ქვეყნებში; მაგ: გაერთიანებულ სამეფოში რეტინოპათიის სკრინინგი კეთდება დიაგნოზის დასმისას და შემდეგ ყოველწლიურად ყველა პაციენტში 12 წლის ასაკის შემდეგ.[44][45] მხედველობაში უნდა მივიღოთ ადგილობრივი გაიდლაინი.

  • ყოველწლიური სკრინინგი უნდა ჩატარდეს შარდში ალბუმინის გაზრდილი ექსკრეციასა და შრატის კრეატინინზე გლომერულური ფილტრაციის სიჩქარის შესაფასებლად უნდა ჩატარდეს ყველა პაციენტში, რომლებსაც 1-ელი ტიპის დიაბეტი ქონდათ 5 წლის ან მეტი ხნის განმავლობაში.[1]

  • ყოველწლიურად ჩაატარეთ სკრინინგი დისტალურ სიმეტრიულ პოლინეიროპათიაზე ნემსის ჩხვლეტაზე მგრძნობელობის, ტემპერატურისა და ვიბრაციის (128 ჰერციანი კამერტონი) აღქმის გამოყენებით და ტერფის დისტალურად ორივე დიდ თითზე 10 გ მონოფილამენტური წნევის შეგრძნების და კოჭის რეფლექსების გამოყენებით.

  • აუტონომიური ნეიროპათიის სიმპტომები შესაძლოა შეფასდეს ანამნეზის მეშვეობით (ვარჯიშის აუტანლობა, შეკრულობა, დიარეა, გასტროპარეზი, შარდის ბუშტის ან სქესობრივი დისფუნქცია, ჰიპოგლიკემიური ავტონომიური უკმარისობა) და გასინჯვა (მოსვენების ტაქიკარდია, ორთოსტატიური ჰიპოტენზია).[1]

  • ყოველწლიური კბილების გასინჯვა ნაჩვენებია კბილებიან ან უკბილო პაციენტებში, ღრძილების დაავადების საკონტროლოდ, რაც ხელს უწყობს და ამწვავებს ჰიპერგლიკემიას.

  • ზოგადი პოპულაციისთვის ვაქცინაცია უნდა ჩატარდეს ასაკის შესაბამისი გაიდლაინების თანახმად, გრიპისა და პნევმოკოკური პნევმონიის ვაქცინაციის ჩათვლით. B ჰეპატიტის ვაქცინა უნდა გაკეთდეს 19-59 წლის არავაქცინირებულ დიაბეტიან ზრდასრულებში, ასევე შეიძლება გაკეთდეს ≥60 წლის დიაბეტიან არავაქცინირებული ზრდასრულებში.[1]

  • აუტოიმუნური დიაბეტის მქონე პაციენტებს უფრო აქვთ ფარისებრი ჯირკვლის დაავადება, ცელიაკია და დეპრესია.[43] ექიმებს უნდა ქონდეთ დაბალი ზღვარი ამ მდგომარეობების სკრინინგისთვის.

აღნიშნული მასალა უნდა გამოიყენოთ disclaimer მიხედვით