მიდგომა

მე-2 ტიპის დიაბეტის დიაგნოზს, უფრო ხშირად, სვამენ რუტინული სკრინინგის დროს. ძლიერი რისკფაქტორები, რომლებიც ასევე მიანიშნებს სკრინინგის აუცილებლობაზე, მოიცავს: უფროს ასაკს; ჭარბ წონას/სიმსუქნეს; შავკანიან, ლათინოამერიკულ, ან აბორიგენულ ამერიკულ წარმოშობას, ოჯახის ანამნეზში მე-2 ტიპის დიაბეტს; გესტაციური დიაბეტის ისტორიას; დიაბეტის წინა მდგომარეობის არსებობას; ნაკლებ ფიზიკურ აქტივობას; საკვერცხის პოლიკისტოზის სინდრომს; ჰიპერტენზიას; დისლიპიდემიას; ან დადასტურებულ კარდიოვასკულარულ დაავადებას.[2] სიმპტომების მქონე პაციენტებს შეიძლება გამოუვლინდეთ: დაღლილობა, პოლიურია, პოლიდიფსია, პოლიფაგია ან წონის კლება (როგორც წესი, ჰიპერგლიკემია უფრო მძიმეა [მაგ., >16.6 მმოლ/ლ, >300 მგ/დლ]); დაბინდული მხედველობა; პარესთეზია; კანის ინფექციები (ბაქტერიული ან კანდიდოზური); საშარდე ტრაქტის ინფექციები; ან აკანტოკერატოდერმია com.bmj.content.model.Caption@3a4802b2[Figure caption and citation for the preceding image starts]: აკანტოკერატოდერმია, რომელიც მოიცავს იღლიასდიპლომირებული მედიკოსის, მელვინ ჩიუს კოლექციიდან; გამოიყენება ნებართვით [Citation ends].

დიაგნოზი

შესაძლებელია 4 სადიაგნოსტიკო ტესტიდან გამოყენებულ იქნას ერთ-ერთი დიაბეტის მტკიცე დიაგნოზის დასასმელად.[2]

  • უზმოზე პლაზმაში გლუკოზა (FPG) >6.9 მმოლ/ლ (>125 მგ/დლ)

  • რანდომული პლაზმის გლუკოზა ≥11.1 მმოლ/ლ (≥200 მგ/დლ) დიაბეტის სიმპტომებთან ერთად, როგორიცაა პოლიურია, პოლიდიფსია, დაღლილობა ან წონაში კლება.

  • 75 გ პერორალური გლუკოზით დატვირთვიდან 2 საათში გლუკოზა ≥11.1 მმოლ/ლ (≥200 მგ/დლ)

  • HbA1c ≥48 მმოლ/მოლ (≥6.5%).

დიაგნოზის დადასტურება უნდა მოხდეს განმეორებითი ტესტირებით, სასურველია იმავე დიაგნოსტიკური ტესტის მეშვეობით, მაგრამ 2 სხვადასხვა კრიტერიუმის დიაგნოსტიკური დონეები ასევე მისაღებია (მაგ. მომატებული HbA1c და მომატებული FPG კომბინაცია). შესაძლებელია HbA1c შედეგების გარკვეული ცვალებადობა, ისეთი ფაქტორების ზემოქმედებით, როგორებიცაა ერითროციტების მომატებული ცირკულაცია (მაგ, ნამგლისებრი ანემია), წარმოშობასთან დაკავშირებული ფაქტორები,[26][27][28] ან ლაბორატორიული ვარიაცია.

ზოგიერთ პაციენტში დიაგნოზის დასმისას შეუძლებელია დიფერენცირება 1-ელ და მე-2 ტიპის დიაბეტს შორის.[2] თუმცა, დიაბეტის თავდაპირველი დიაგნოსტირებისას მნიშვნელოვანია განსაზღვრა, საჭიროა თუ არა ინსულინით დაუყოვნებლივ მკურნალობა. 1-ელი ტიპის დიაბეტი შეიძლება დაიწყოს ნებისმიერ ასაკში, მაგრამ დიაგნოზი უფრო ხშირია ახალგაზრდა (<35 წლამდე) ასაკში, უფრო გამხდარ პაციენტებში და ხასიათდება სწრაფად დაწყებით და უფრო მძიმე სიმპტომებით. ახლადაღმოჩენილი 1-ლი ტიპის დიაბეტის მქონე პაციენტების დაახლოებით ერთი მესამედი დიაბეტური კეტოაციდოზით ვლინდება.[29] თუმცა, დიაბეტური კეტოაციდოზი შეიძლება მე-2 ტიპის დიაბეტის დროსაც გამოვლინდეს, განსაკუთრებით ფონური ინფექციის შემთხვევაში.[30][31] შარდში კეტონების რაოდენობა უნდა შემოწმდეს თუ პაციენტს ჰიპერგლიკემიის სიმპტომები აქვს (პოლიურია, პოლიდიფსია, სისუსტე) და სითხის მოცულობის შემცირება აღენიშნება (მშრალი ლორწოვანი, კანის ტურგორის დაქვეითება, ტაქიკარდია, ჰიპოტენზია და მძიმე შემთხვევებში შოკი) დიაგნოზის დასმისას ან დაავადების მიმდინარეობის პერიოდში.

C-პეპტიდი წარმოიქმნება ინსულინის თანაბარი რაოდენობით, ამიტომ ენდოგენური ინსულინის სეკრეციის საუკეთესო საზომია დიაბეტის მქონე პაციენტებში. C-პეპტიდის რუტინული ტესტირება დიაგნოზის დასმისას არ კეთდება, მაგრამ 1-ლი და მე-2 ტიპის დიაბეტის დიფერენცირებაში შეიძლება დაგვეხმაროს.[32][33] C-პეპტიდის საზომი საუკეთესო ტესტი არის გლუკაგონის სტიმულაციის ტესტი, თუმცა არაუზმოდ "რანდომულად" სისხლში C-პეპტიდის გაზომვა კორელირებს უზმოდ C-პეპტიდთან და გლუკაგონის სტიმულაციის ტესტის შედეგებთან 1-ლი და მე-2 ტიპის დიაბეტის მქონე პაციენტებში.[34] ინსულინის აბსოლუტური დეფიციტის განვითარება 1-ლი ტიპის დიაბეტის ძირითადი ნიშანია, რომელიც იწვევს პლაზმაში C-პეპტიდის დაბალ (<0.2 ნანომოლ/ლ) ან აღმოუჩენად დონეებს.[2][33] გლუკაგონის სტიმულაციის ტესტი ან არაუზმოდ "რანდომული" C-პეპტიდი სისხლში >1 ნანომოლ/ლ მიუთითებს მე-2 ტიპის დიაბეტზე.[33] C-პეპტიდის შედეგები უნდა განვიხილოთ დაავადების ხანგრძლივობის კლინიკურ კონტექსტში. გასათვალისწინებელია თანმხლები დაავადებები და ოჯახური ანამნეზი.[34]

დაავადების და მაკროვასკულარული/მიკროვასკულარული გართულებების რისკის შეფასება

უნდა შემოწმდეს წნევა, მწეველობა, უზმოზე ლიპიდების დონე. ასევე მითითებულია ბაზისურად ალბუმინის გამოყოფის, შრატში კრეატინინის და გორგლოვანი ფილტრაციის სიჩქარის (eGFR) შეფასება, რადგანაც დიაგნოზის დასმისას შეიძლება გამოვლენილი იყოს თირკმლის ქრონიკული დაავადების ნიშნები.[2] გულის, საძილე არტერიის და პერიფერიული ცირკულაციის კლინიკური შეფასება, ეკგ და სისხლძარღვების გამოკვლევა (მაგ. კოჭ-მხრის ინდექსი) შეიძლება გავითვალისწინოთ დიაგნოზის დასმისას.[2] ტერფების გასინჯვა, მათ შორის, კოჭის რეფლექსების, პულსის, ვიბრაციის შეგრძნების, და მონოფილამენტის შეხების შეგრძნების შეფასება, ასევე გაფართოებული გუგიდან ბადურის შემოწმება, ყოველივე ეს უნდა იყოს გასინჯვის ნაწილი.[2] HbA1c, ლიპიდების დონეები, არტერიული წნევა, შარდში ალბუმინის გამოყოფა, თირკმლის ფუნქცია და კლინიკური გასინჯვა ასევე საჭიროებს მონიტორინგს პერიოდულად.

აღნიშნული მასალა უნდა გამოიყენოთ disclaimer მიხედვით