Dự phòng ban đầu

Các biện pháp phòng ngừa sau đây được khuyến cáo cho những người tại khu vực bị ảnh hưởng của đợt dịch bùng phát:

  • Thực hành vệ sinh kỹ lưỡng (ví dụ: rửa tay bằng xà phòng và nước, nước rửa tay chứa cồn hoặc dung dịch clo)

  • Tránh tiếp xúc với dịch tiết cơ thể

  • Không sử dụng các đồ vật đã tiếp xúc với dịch tiết cơ thể của người bị nhiễm bệnh (ví dụ: quần áo, thiết bị y tế, kim tiêm)

  • Tránh các nghi thức mai táng hoặc chôn cất liên quan đến việc phải xử lý xác người chết đã xác định hoặc nghi ngờ nhiễm vi-rút Ebola

  • Tránh tiếp xúc với động vật linh trưởng không phải con người và dơi, bao gồm dịch tiết cơ thể hoặc thịt sống được chế biến từ những con vật này

  • Tránh các bệnh viện ở Tây Phi đang điều trị cho các bệnh nhân bị nhiễm bệnh (trừ khi đến đó làm việc)

  • Những người đi du lịch trở về (bao gồm cả nhân viên y tế) nên tuân thủ các chính sách địa phương về giám sát và theo dõi sức khoẻ của họ trong 21 ngày và nhận chăm sóc y tế nếu xuất hiện các triệu chứng, đặc biệt là sốt.

Những nhân viên y tế có thể đã tiếp xúc với bệnh nhân bị nhiễm bệnh nên làm theo các bước sau:

  • Mặc quần áo bảo hộ

  • Thực hiện các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn và khử trùng thích hợp Centers for Disease Control and Prevention (CDC): infection control for viral haemorrhagic fevers in the African health care setting external link opens in a new window

  • Cách ly các bệnh nhân bị nghi ngờ với những người khác nếu có thể, và cách ly bệnh nhân chắc chắn mắc bệnh với các bệnh nhân bị nghi ngờ mắc bệnh

  • Tránh tiếp xúc trực tiếp với xác của những người chết được xác định hoặc nghi ngờ nhiễm bệnh. Trong các đợt dịch bệnh, cần tránh tiếp xúc trực tiếp với bất kỳ xác chết nào

  • Thông báo cho cán bộ y tế nếu bạn đã tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của bệnh nhân nhiễm bệnh.

World Health Organization (WHO): aide-memoire for infection prevention and control in a health care facility external link opens in a new window

Centers for Disease Control and Prevention (CDC): infection control for viral haemorrhagic fevers in the African health care setting external link opens in a new window

Nếu nghi ngờ bị lây nhiễm dựa trên sàng lọc ban đầu, đảm bảo cách ly ngay lập tức trước khi tiến hành các bước tiếp theo. Điều này rất quan trọng để giảm bớt sự tiếp xúc với các bệnh nhân và nhân viên y tế khác khi bệnh nhân đang trong quá trình kiểm tra. Cần tiếp tục thực hiện các biện pháp cách ly cho đến khi bệnh nhân có kết quả xét nghiệm âm tính.[70]

Nguy cơ cao nhất mà nhân viên y tế phải đối mặt khi chăm sóc bệnh nhân bị nhiễm bệnh là vô tình chạm vào mặt hoặc cổ của họ bên dưới tấm che mặt trong quá trình chăm sóc bệnh nhân và khi tháo bỏ thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE). Nhân viên y tế cần nắm rõ các nguyên tắc cơ bản sau đây khi sử dụng PPE:[70]

  • Mặc vào: Phải mặc PPE đúng cách theo đúng thứ tự trước khi vào khu vực chăm sóc bệnh nhân. Vì không thể chỉnh sửa PPE trong khu vực chăm sóc bệnh nhân nên cần cẩn trọng để đảm bảo PPE được mặc càng thoải mái càng tốt trước khi vào khu vực. Không nên để lộ da. Việc mặc PPE phải được quan sát trực tiếp bởi một quan sát viên được đào tạo và cần kiểm tra lần cuối trước khi vào khu vực chăm sóc bệnh nhân

  • Trong quá trình chăm sóc bệnh nhân: Phải giữ đúng vị trí và mặc PPE đúng cách trong suốt thời gian tiếp xúc với các khu vực có khả năng bị nhiễm. Không được điều chỉnh PPE trong thời gian chăm sóc bệnh nhân. Nhân viên y tế phải thường xuyên khử trùng bàn tay đã đeo găng bằng cách sử dụng nước rửa tay có chứa cồn hoặc dung dịch clo, đặc biệt sau khi xử lý dịch tiết cơ thể. Nếu vi phạm một phần hoặc toàn bộ yêu cầu khi sử dụng PPE (ví dụ: găng tay tách biệt với ống tay khiến da bị lộ, vết rách bên ngoài găng tay, kim chích) trong khi chăm sóc bệnh nhân, nhân viên y tế phải di chuyển ngay đến khu vực cởi bỏ PPE để đánh giá phơi nhiễm và thực hiện kế hoạch chống phơi nhiễm tại cơ sở, nếu được chỉ định. Mọi nhân viên y tế phải nắm rõ các hành động diễn tập cần thực hiện ngay lập tức trong trường hợp phơi nhiễm có nguy cơ cao (vết thương do kim đâm và văng bắn vào màng nhầy niêm mạc). Sau khi cởi bỏ an toàn, cần tiến hành đánh giá nhanh nguy cơ và xem xét biện pháp dự phòng sau phơi nhiễm (PEP).[71]

  • Cởi bỏ: cởi bỏ PPE đã sử dụng là một quá trình có nguy cơ cao, đòi hỏi một quy trình có thiết kế, một người quan sát được đào tạo, và một khu vực được chỉ định để cởi bỏ PPE nhằm đảm bảo sự an toàn. PPE phải được cởi bỏ từ từ và cẩn trọng theo đúng trình tự để giảm khả năng tự nhiễm hoặc phơi nhiễm khác. Cần xây dựng và sử dụng quy trình từng bước trong quá trình tập huấn và thực hành hàng ngày.

com.bmj.content.model.Caption@2bdafebf[Figure caption and citation for the preceding image starts]: Các nhân viên y tế trong thiết bị bảo vệ cá nhân tại một trung tâm điều trị Ebola ở Sierra Leone, 2014Từ bộ sưu tập cá nhân của Ths Chris Lane (Tổ chức Y tế Công cộng Anh/Tổ chức Y tế Thế giới); đã cho phép sử dụng [Citation ends].

Vì vậy không quá phóng đại khi đề cao tầm quan trọng của một người "đồng nghiệp" cùng với hướng dẫn từ các màn hình độc lập nếu có khi ở trong khu vực chăm sóc bệnh nhân và trong quá trình mặc vào và cởi bỏ PPE, nhằm đảm bảo thực hành an toàn. Centers for Disease Control and Prevention (CDC): the buddy system external link opens in a new window

Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO), Trung tâm Kiểm soát và Phòng chống Dịch bệnh (CDC) đã có hướng dẫn chi tiết về PPE:

Vắc-xin:

  • Không có vắc-xin nào được cấp phép sử dụng trên người.[72] Hãy xem mục Mới xuất hiện để biết thông tin chi tiết về các vắc-xin đang được nghiên cứu và phát triển.

World Health Organization (WHO): Ebola: infection prevention and control external link opens in a new window

Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Ebola prevention external link opens in a new window

Dự phòng cấp hai

Nhiễm vi-rút Ebola là bệnh cần khai báo.

Nếu nghi ngờ bị nhiễm bệnh, cần cách ly bệnh nhân và tất cả các nhân viên y tế tiếp xúc với bệnh nhân phải mang thiết bị bảo hộ cá nhân. Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO), Trung tâm Kiểm soát và Phòng chống Dịch bệnh (CDC) đã có hướng dẫn chi tiết về PPE:

Theo dấu những người đã tiếp xúc với bệnh nhân nhiễm bệnh (ví dụ: gia đình, bạn bè, đồng nghiệp) là rất cần thiết. Những người tiếp xúc với vi-rút Ebola trong vòng 21 ngày qua và những người không có triệu chứng cần phải được theo dõi trong thời gian ủ bệnh để đảm bảo nhận biết nhanh các triệu chứng cơ năng và cách ly ngay lập tức. WHO có hướng dẫn về theo dấu những người đã tiếp xúc với bệnh nhân nhiễm bệnh:

Các nhân viên y tế bị nghi ngờ nhiễm bệnh phải được cách ly và điều trị giống như bất kỳ bệnh nhân khác cho đến khi chẩn đoán âm tính được khẳng định[133] Nếu đã tiếp xúc với dịch tiết cơ thể của bệnh nhân nghi ngờ nhiễm bệnh, người đó phải rửa ngay lập tức các bề mặt da bị ảnh hưởng bằng xà phòng và nước, và rửa kỹ niêm mạc với nhiều nước.

Các hoạt động mai táng an toàn là rất cần thiết nhưng không phải lúc nào cũng được chấp nhận do tập tục văn hoá và đây vẫn là một thách thức.[67]

World Health Organization (WHO): how to conduct safe and dignified burial of a patient who has died from suspected or confirmed Ebola virus disease external link opens in a new window

Dự phòng sau phơi nhiễm (PEP):

  • Đây là một lĩnh vực đang biến đổi nhanh chóng.[210] Cách tiếp cận phân tầng đối với nguy cơ tiếp xúc được đề xuất.

  • Khuyến cáo PEP ở những bệnh nhân có nguy cơ cao (ví dụ: tiếp xúc da hoặc niêm mạc bị tổn thương với bệnh nhân (còn sống hoặc đã chết) hoặc các dịch cơ thể của họ, tổn thương do vật nhọn đâm vào hoặc tiếp xúc với găng tay hoặc quần áo nhiễm bẩn). Cân nhắc dùng thuốc với người chỉ tiếp xúc da lành với bệnh nhân (còn sống hoặc đã chết) hoặc các dịch cơ thể của họ. Các lựa chọn nên cân nhắc bao gồm liệu pháp miễn dịch thụ động với kháng thể đơn dòng (ví dụ: ZMapp, MIL77), thuốc kháng vi-rút (ví dụ: favipiravir, remdesivir, BCX4430) hoặc tiêm vắc-xin (ví dụ: rVSV-ZEBOV) tùy thuộc vào các trường hợp bệnh nhân cụ thể.[211]

  • Ngoài các biện pháp can thiệp này, cần hỗ trợ về mặt tâm lý cho nhân viên y tế tiếp xúc với các mầm bệnh nguy hiểm.[212]

World Health Organization (WHO): Ebola: infection prevention and control external link opens in a new window

Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Ebola prevention external link opens in a new window

Việc sử dụng nội dung này phải tuân thủ tuyên bố miễn trách nhiệm của chúng tôi