Dịch tễ học

Những ca bệnh nhiễm vi-rút Ebola đầu tiên được báo cáo ở Zaire (nay gọi là Cộng hòa Dân chủ Congo) vào năm 1976. Đã có 318 ca bệnh và 280 ca tử vong, chiếm 88% tỷ lệ tử vong ca bệnh.[24] Sự lây truyền trong đợt dịch này bắt nguồn từ việc sử dụng những kim tiêm bị nhiễm bệnh trong một phòng khám dành cho bệnh nhân ngoại trú tại Bệnh viện Yambuku Mission. Kể từ đó, thường xuyên xảy ra các đợt bùng phát ở Trung và Tây Phi.[25]

Các chủng phổ biến nhất của vi-rút Ebola dẫn đến bùng phát dịch là Zaire ebolavirus, chủng phổ biến thứ hai là Sudan ebolavirus.

Zaire ebolavirus là nguyên nhân gây ra đợt bùng phát bắt đầu tại Tây Phi vào năm 2014. Đợt dịch này được báo cáo lần đầu tiên vào tháng 3 năm 2014 và là đợt bùng phát lớn nhất kể từ khi phát hiện vi-rút này lần đầu tiên vào năm 1976. Giải trình tự gen cho thấy vi-rút được phân lập từ những bệnh nhân bị nhiễm bệnh trong đợt dịch năm 2014 là tương tự tới 97% so với vi-rút xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1976.[26] Hơn 28.000 ca bệnh (đã xác định, có thể và nghi ngờ) đã được báo cáo trong đợt dịch này, với hơn 11.000 ca tử vong.

Một đợt bệnh bùng phát được công bố ở Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) vào tháng 8 năm 2018. Tính đến ngày 09 tháng 7 năm 2019, có 2437 ca bệnh (gồm 2343 ca chẩn đoán xác định và 94 ca nghi ngờ), trong đó 1646 ca tử vong (tỷ lệ tử vong là 68%) đã được báo cáo tại các tỉnh Bắc Kivu và Ituri của DRC.[27]Liên quan đến đợt bùng phát này, một chùm ca bệnh cũng được xác nhận tại Uganda.[28]Đợt dịch này đến sớm sau đợt dịch trước đó tại tỉnh Equateur của DRC (các vùng Bikoro, Iboko và Wangata), với 54 ca bệnh và 33 ca tử vong (tỷ lệ tử vong trên quần thể bệnh nhân là 61%). Đợt dịch mới nhất này đã được xác nhận là không liên quan đến đợt tại tỉnh Equateur nhưng cũng do loài Zaire ebolavirus gây ra. Đợt bùng phát mới nhất này là đợt thứ mười được xác định tại DRC cho đến nay.

Zaire ebolavirus có tỷ lệ tử vong trên quần thể bệnh nhân được báo cáo là lên đến 90% trong các đợt bùng phát trước đó.[6] Cần thận trọng khi phiên giải kết quả so sánh trực tiếp tỷ lệ tử vong ca bệnh giữa các trung tâm điều trị Ebola khác nhau và các đợt bùng phát vì nhiều biến số có thể tạo ra yếu tố nhiễu và thậm chí ảnh hưởng tới dữ liệu thuần tập rất lớn. Tỷ lệ tử vong ca bệnh trong đợt bùng nổ dịch năm 2014 lên tới 64,3% trong các trường hợp nhập viện,[18] giảm xuống 31,5% tại một số trung tâm điều trị ở Tây Phi,[29] và khoảng 20% số bệnh nhân được điều trị bên ngoài Tây Phi.[30]

Trái ngược với điều này, Sudan ebolavirus có tỷ lệ tử vong ca bệnh thấp hơn từ 53% đến 65% trong các đợt bùng phát trước đó, so với đợt bùng phát dịch lớn nhất xảy ra vào năm 2000 tại Uganda (425 ca bệnh).[6] Tính đến nay mới chỉ có 1 đợt bùng phát dịch do Bundibugyo ebolavirus: vào năm 2007 ở miền tây Uganda, và đợt bùng phát này có tỷ lệ tử vong ca bệnh là 25%.[9]

WHO tuyên bố hết dịch khi một quốc gia không có ca bệnh mới nào được báo cáo trong 42 ngày (tức là gấp đôi thời gian ủ bệnh tối đa) với điều kiện là quốc gia đó chứng mình là đã có các biện pháp giám sát chủ động và có khả năng chẩn đoán tốt.[31]

Việc sử dụng nội dung này phải tuân thủ tuyên bố miễn trách nhiệm của chúng tôi